«Στην καρδιά της Ιατρικής βρίσκεται πάντα η ανθρώπινη σχέση μεταξύ ιατρού και ασθενή. Αυτή αποτελεί διαχρονικά τον πυρήνα της ιατρικής εργασίας, που παραμένει ανεπηρέαστος από τις οποιεσδήποτε επιστημονικές και τεχνικές εξελίξεις.» 
(Balint E, 1993) 

Η ολιστική προσέγγιση του ασθενή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Ιατρικής και ιδιαίτερα της Γενικής Ιατρικής. Σύμφωνα με την Εnid Balint, o ιδανικός Γενικός Ιατρός δεν αναμένεται να είναι ένας μινι-ειδικός για κάθε νόσο οφείλει, όμως, να είναι ο ιατρός που επενδύει στη σχέση με τον ασθενή του και επιδιώκει τη κατανόησή του ως άνθρωπο, με απώτερο σκοπό να αντεπεξέλθει στις ιδιαίτερες ανάγκες του και να του παρέχει την καλύτερη δυνατή ιατρική φροντίδα.
Δεν είναι τυχαίο το ότι συχνά ο ασθενής αποκαλεί τον οικογενειακό ιατρό ως «γιατρό του», αλλά και ο τελευταίος τον ασθενή ως «ασθενή του», χωρίς να υποκρύπτεται οποιαδήποτε διάθεση κυριαρχίας ή κτητικότητας, παρά μια σχέση ειλικρινούς συνεργασίας. Περιγράφοντας τη σχέση αυτή ο Michael Balint είχε εισάγει τον όρο «εταιρεία αμοιβαίας επένδυσης»-(mutual investment company), αναφερόμενος στη μακροχρόνια προσπάθεια του ιατρού να γνωρίσει τον ασθενή του, αλλά και του ασθενή να εξοικειωθεί με τον ιατρό του και να τον εμπιστευθεί. 

Μια πολύ ενδιαφέρουσα περιγραφή της ιατρικής επίσκεψης δόθηκε από τον Tuckett και τους συνεργάτες του. Περιγράφτηκε ως «συνάντηση μεταξύ ειδικών», όπου τόσο ο ιατρός, όσο και ο ασθενής καλούνται να συμμετάσχουν, μεταφέροντας τις ιδιαίτερες γνώσεις και εμπειρίες τους. Από τη μια μεριά λοιπόν ο ιατρός είναι ο ειδικός όσον αφορά στη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος, στη συμπτωματολογία των νοσημάτων, στη διαγνωστική και θεραπευτική τους προσέγγιση. Από την άλλη μεριά, όμως, ο ασθενής γνωρίζει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο την εμπειρία της ασθένειάς του και έχει συγκεκριμένες προσδοκίες και έναν τρόπο ζωής που εάν δεν γίνουν σεβαστά, κάθε θεραπευτική προσέγγιση έχει αυξημένες πιθανότητες να αποτύχει. Είναι φανερό πως τόσο ο ιατρός,  όσο και ο ασθενής φέρουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που θα πρέπει να κατανοήσουν και οι δύο πλευρές, έτσι ώστε να επιτευχθεί η συμφωνία όσον αφορά στην αιτιολογία, τη διάγνωση, την πρόγνωση και την κατάλληλη θεραπεία της υποκείμενης νόσου. Γιατί αυτή ακριβώς η συμφωνία αποτελεί, και σύμφωνα με τον Helman, το ουσιαστικό χαρακτηριστικό της επιτυχημένης σχέσης μεταξύ ιατρού-ασθενή. 

Ωστόσο οι ασθενείς έχουν διαφορετικές επιθυμίες ως προς το περιεχόμενο της συζήτησης που επιθυμούν να έχουν με τον ιατρό, καθώς και ως προς τον έλεγχο που επιθυμούν να έχουν στην εξέλιξη της επίσκεψης. Για το λόγο αυτό και καθήκον του ιατρού είναι να εξατομικεύει τη συμπεριφορά του απέναντι σε κάθε ασθενή, ακούγοντας προσεκτικά την ιστορία του, διερευνώντας τις προσδοκίες του και χρησιμοποιώντας την κατανόηση της ιδιαιτερότητάς του για την επίτευξη του καλύτερου θεραπευτικού αποτελέσματος.
Οφείλει να μεριμνεί ώστε η ιατρική επίσκεψη να εξελίσσεται με τη μορφή του διαλόγου, και όχι με τη μορφή δύο παράλληλων μονόλογων, αλλά και να αξιοποιεί τις θεραπευτικές ιδιότητες της ουσιαστικής σχέσης ιατρού-ασθενή (the drug: doctor).

Ζωή Τσίμτσιου
Γενική Ιατρός
Διδακτορική Διατριβή

Ημερ. δημοσίευσης: 01-03-2018

Κατηγορία(ες): ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ->ΕΑΥΤΟΥ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Tags: γιατρός, ασθενής