Απάντηση στη με αριθμό πρωτοκόλλου 3579/15.2.2018 Ερώτηση με θέμα: 
«Αποκατάσταση και αξιοποίηση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου (πρώην φυλακές) Αίγινας» 

Σε απάντηση της με αριθμ. Πρωτοκόλλου 3579/15.2.2018 Ερώτησης των Βουλευτών κ.κ. Ελένης Σταματάκη, Αθανάσιου Αθανασίου, Αθανασίας (Σίας) Αναγνωστοπούλου, Ελένης Αυλωνίτου, Φωτεινής Βάκη, Γεωργίας Γεννιά, Γεώργιου Δημαρά, Κωνσταντίνου Δουζίνα, Θεόδωρου Δρίτσα, Μαρίας Θελερίτη, Ιωάννη Θεωνά, Αικατερίνης Ιγγλέζη, Ιωανέττας Καββαδία, Γεώργιου Καΐσα, Ευαγγελίας Καρακώστα, Χρυσούλας Κατσαβριά – Σιωροπούλου, Αναστάσιου Κουράκη, Γεώργιου Κυρίτση, Ζωής Λιβανίου, Νικόλαου Μανιού, Τριαντάφυλλου Μηταφίδη, Ανδρέα Μιχαηλίδη, Ιωάννη Μιχελογιαννάκη, Κωνσταντίνου Μορφίδη, Θεμιστοκλή Μουμουλίδη, Γεράσιμου Μπαλαούρα, Γεώργιου Πάλλη, Γεώργιου Πάντζα, Αθανάσιου Παπαδόπουλου, Χριστόφορου Παπαδόπουλου, Νικόλαου Παρασκευόπουλου, Κωνσταντίνου Παυλίδη, Δημήτρη Ρίζου, Ιωάννη Σαρακιώτη, Δημήτριου Σεβαστάκη, Χρήστου Σιμορέλη, Παναγιώτη Σκουρολιάκου, Ελισσάβετ Σκουφά, Αντώνιου Συρίγου, Ολυμπίας Τελιγιορίδου, Χαρίλαου Τζαμακλή, Γεώργιου Τσόγκα, Αναστασίας Χριστοδουλοπούλου και Γεώργιου Ψυχογιού και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμόδιες Υπηρεσίες, σας γνωρίζουμε τα εξής: 

Το κτήριο του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου και μετέπειτα Φυλακών Αίγινας ανεγέρθηκε το έτος 1828 προκειμένου να στεγάσει τα ορφανά του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα, ενώ φιλοξένησε και άλλες χρήσεις (το πρώτο Αρχαιολογικό Μουσείο, Εθνικό τυπογραφείο, Αλληλοδιδακτικό Σχολείο, Σχολή Ευελπίδων, Φυλακές πολιτικών και ποινικών κρατουμένων) που συνδέονται με σημαντικές πτυχές της νεώτερης ιστορίας του ελληνικού κράτους. 

Από το κτηριακό συγκρότημα του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας έχουν κηρυχθεί ως διατηρητέα μνημεία, με την με αρ. πρωτ. ΥΠΠΕ/Β1/Φ26/24081/718/12.7.1985 ΥΑ, (ΦΕΚ 467/Β΄/25.7.1985) το τμήμα του μεγάλου ορθογωνικού κτηρίου, ως αρχιτεκτονικό δείγμα της εποχής του (1820) με νεοκλασικά στοιχεία (αετωματικά υπέρθυρα, λίθινα ή ξύλινα προεξέχοντα γείσα, εξέχοντες γωνιόλιθους κ.λπ.) και ο ναός του ορφανοτροφείου, μονόκλιτη βασιλική που ιδρύθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1828 και περιέχει ξύλινο τέμπλο και εικόνες. 

Με την με αρ. πρωτ. ΥΠΠΟ/ΔΜΜ/21141/376/26.4.1995 YΑ εγκρίθηκε το Κτηριολογικό Πρόγραμμα για το Διαχρονικό Μουσείο της Αίγινας. Με τις με αρ. πρωτ. ΥΠΠΟ/ΔΜΜ/7709/212/28.2.1997 και ΥΠΠΟ/ΔΜΜ/22900/559/8.5.1997 ΥA εγκρίθηκαν η προκαταρτική μελέτη και η προμελέτη αποκατάστασης και μετατροπής του μνημείου σε Διαχρονικό Μουσείο της Αίγινας, ενώ με την με αρ. πρωτ. ΥΠΠΟ/ΔΜΜ/63255/1551/19.12.1997 ΥA εγκρίθηκε η οριστική μελέτη και η μελέτη εφαρμογής αρχιτεκτονικών, στατικών και Η/Μ για την αποκατάσταση και μετατροπή του μνημείου σε Διαχρονικό Μουσείο της Αίγινας. 

Το έργο «Οικοδομικές και Η/Μ εργασίες αποκατάστασης Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας και μετατροπής του σε Διαχρονικό Μουσείο» είχε ενταχθεί στο Γ΄ ΚΠΣ «ΠΕΠ ΑΤΤΙΚΗΣ» με την με αρ. πρωτ. 2050/18.9.2002 Απόφαση Ένταξης στο ΠΕΠ 2000-2006 και περιελάμβανε όλες τις κατεδαφίσεις, τις στερεωτικές εργασίες των λιθοδομών, τα ενέματα, τα αρμολογήματα, τα επιχρίσματα, την μόρφωση των λαμπάδων των ανοιγμάτων και την κατασκευή της στέγης στο σύνολο του κτιρίου. 

Κατά την αποκατάσταση της αρχικής φάσης του κτηρίου ως καποδιστριακού, διατηρήθηκαν ορισμένα στοιχεία όπως: το πειθαρχείο – Γολγοθάς, το επισκεπτήριο, το κέλυφος του αναρρωτηρίου (η κεντρική αίθουσα θα αποτελέσει μουσείο φυλακών) κ.α. που αφορούν στην τελευταία φάση χρήσης του ως φυλακή, για λόγους ιστορικής μνήμης. 

Στις 16.5.2008 η ΕΦΑ Πειραιώς και Νήσων (πρώην ΚΣΤ΄ ΕΠΚΑ) παρέλαβε με το με αρ. πρωτ. 6635/4.6.2008 Πρωτόκολλο Διοικητικής Παραλαβής και Παράδοσης από τη Διεύθυνση Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων το σύνολο του κτηρίου από διοικητική άποψη και της παρεδόθησαν τα κλειδιά των εξωτερικών εργοταξιακών θυρών.

Η μη αποπεράτωση των εργασιών του κτηρίου έως σήμερα, έχει συνέπειες στην κατάσταση διατήρησής του και το καθιστά μη επισκέψιμο. 

Το 2017 μετά από αυτοψία της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων διαπιστώθηκε η δραματική επιδείνωση της κατάστασης διατήρησης του κελύφους, των κονιαμάτων και των ακιδογραφημάτων στα κελιά της απομόνωσης. Άμεσα πραγματοποιήθηκαν εργασίες σωστικού χαρακτήρα από κλιμάκιο συντηρητών της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεότερων Μνημείων( ΔΣΑΝΜ) που αφορούσαν σε : 
 Συλλογή και απομάκρυνση των τσιμεντοκονιαμάτων τα οποία αποκολλήθηκαν από τις οροφές του διαδρόμου και των κελιών λόγω της συνεχούς εισροής υδάτων και διάβρωσης του οπλισμού τους. 
 Συλλογή των αυθεντικών κονιαμάτων που έχουν καταρρεύσει, συσκευασία και φύλαξή τους εντός των κελίων. 
 Οπλισμός των έντονα αποκολλημένων και επικίνδυνων προς κατάρρευση τμημάτων των αυθεντικών κονιαμάτων, μετά από επιφανειακή στερέωση. 

Δεδομένης της σπουδαιότητας του μνημείου ως χώρος ιστορικής μνήμης και λόγω της κακής κατάστασης του κελύφους, προγραμματίστηκε η εφαρμογή άμεσων αναστηλωτικών εργασιών. Σε αντίθετη περίπτωση, διαφαίνεται η ανάγκη να τεθεί προς εξέταση το θέμα της απόσπασης του συνόλου των επιχρισμάτων που φέρουν ακιδογραφήματα. 

Σημειώνεται ότι στα εργαστήρια της ΔΣΑΝΜ βρίσκονται συντηρημένα και αποθηκευμένα 15 αποτοιχισμένα τμήματα τοιχογραφιών, σε σύνολο 9,7τ.μ. περίπου, από κελιά των φυλακών (εκτός της απομόνωσης). Το μεγαλύτερο αποτοιχισμένο τμήμα καλύπτει εμβαδό 4,3τ.μ. Μετά τη συντήρησή τους θα είναι δυνατή η επανατοποθέτηση τους στο κτίριο όποτε αυτό αναστηλωθεί και στεγανοποιηθεί. 

Η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της, προβαίνει κάθε χρόνο σε εργασίες αποψίλωσης, ενώ το 2016 προέβη σε εργασίες προσωρινής σφράγισης των ανοιγμάτων προς τον αύλειο χώρο, εκτός αυτών που ανήκουν στις αίθουσες που περιλαμβάνονται στο ανωτέρω έργο. 

Στόχος της Εφορείας είναι η λειτουργία του κτηρίου ως το Διαχρονικό Μουσείο της νήσου που θα αναδείξει συνολικά αφ’ ενός το ίδιο το κτήριο ως Μνημείο και αφ’ ετέρου την ιστορία της Αίγινας από την Προϊστορική Εποχή μέχρι τα Νεώτερα χρόνια. 
Προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη του κτηρίου μέσω ήπιων παρεμβάσεων που θα σέβονται τις αρχικές χρήσεις των επιμέρους τμημάτων στο πλαίσιο του ανωτέρω εγκεκριμένου κτιριολογικού προγράμματος προτάχθηκε η μερική επανάχρηση του μνημείου σε πρώτη φάση ως χώρου πολιτιστικών δράσεων – εκδηλώσεων. 
Στην κατεύθυνση αυτή εκπονήθηκαν οι απαιτούμενες μελέτες του έργου «Οικοδομικές και Η/Μ εργασίες για τη λειτουργία της αίθουσας πολιτιστικών εκδηλώσεων και περιοδικών εκθέσεων στο Διαχρονικό Μουσείο της Αίγινας», οι οποίες εγκρίθηκαν με την με αρ. πρωτ. ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΜΕΕΜΠΚ/379381/34700/6261/15.11.2016 ΥΑ (ΑΔΑ: ΨΥ5Ω4663Π4-9ΥΙ). 

Όσον αφορά δε, στη νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020, η Διεύθυνση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων του ΥΠ.ΠΟ.Α. έχει υποβάλει αίτηση χρηματοδότησης για το έργο «Αποκατάσταση Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου (Φυλακές Αίγινας) για νέες χρήσεις», με προϋπολογισμό 1.996.647,31 €, στο πλαίσιο σχετικής Πρόσκλησης του ΠΕΠ Αττικής η οποία βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης. 

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού 

ΛΥΔΙΑ ΚΟΝΙΟΡΔΟΥ


Ημερ. δημοσίευσης: 28-03-2018

Κατηγορία(ες): ΕΙΔΗΣΕΙΣ->ΕΙΔΗΣΕΙΣ-ΑΙΓΙΝΑ

Tags: Υπουργός Πολιτισμού, φυλακές Αίγινας