Το Νοέμβρη του 2012 το νοσηλευτικό προσωπικό του Κέντρου Υγείας έστελνε μια σπαρακτική επιστολή στο Διευθυντή του Κέντρου Υγείας και τη Διοίκηση του Τζανείου Νοσοκομείου, προς κοινοποίηση και στο σύλλογο εργαζομένων του Τζανείου. Ο χαρακτηρισμός «σπαρακτική» δε χρησιμοποιείται για εντυπωσιασμό: στην προσπάθειά τους να περιγράψουν τις συνθήκες δουλειάς τους, και πόσο κατεπείγον ήταν να λυθεί πρώτιστα το πρόβλημα της έλλειψης οδηγών ασθενοφόρου, αναφέρθηκαν σε 7 συγκεκριμένα περιστατικά. Διαλέγουμε ένα από αυτά. Τη Δευτέρα 19-11-2012, λοιπόν, στις 4 το απόγευμα, ένας συνοδός, παρών σε περιστατικό που συνέβη στην πόλη, τηλεφωνεί στο Κέντρο Υγείας και ζητάει ασθενοφόρο για άνθρωπο ο οποίος έχει χάσει τις αισθήσεις του. Του απαντάνε ότι δεν υπάρχει οδηγός ασθενοφόρου. Όπου σε μισή ώρα φτάνει στο Κ. Υ. αγροτικό αυτοκίνητο με τον άρρωστο φορτωμένο στην ανοιχτή καρότσα του. Ο άνθρωπος είναι νεκρός κι οι οργισμένοι συνοδοί παρακολουθούν τη βοηθό νοσηλεύτρια και την καθαρίστρια να ξεφορτώνουν το νεκρό από την καρότσα, εκτοξεύοντας χίλια μύρια παράπονα και κατηγόριες για την «ανεπαρκή» παροχή υπηρεσιών….
****
Φάκελος Κέντρο Υγείας, λοιπόν. Ούτε θυμάμαι πόσες φορές το έχω επισκεφτεί, η τελευταία πάντως ήταν όταν με είχε περπατήσει μια σαρανταποδαρούσα, κι είχε φουλτακιάσει το χέρι μου. Αλλά και με μικροχειρουργικές επεμβάσεις με έχει εξυπηρετήσει, με ακτινογραφίες, ακρόαση στα πνευμόνια μετά από ένα βαρύ κρυολόγημα. Και να είναι και σαν οικογένεια. Όλοι εκεί μέσα, να κάνουν ό, τι μπορούν για όποιον περνάει την πόρτα τους. Και το ζάχαρο να σου πάρουνε, και τη συμβουλή τους να σου δώσουνε, σα άνθρωπο, που φοβάται, που πονάει, κι όχι αριθμό κοινωνικής ασφάλισης.
Οπότε θέλω με όλη μου την καρδιά να επιβιώσει, όχι από πολιτική θέση αλλά από προσωπική μου ανάγκη, το χρειάζομαι, είναι ένα ανθρώπινο και πλούσιο κομμάτι του νησιού, σώζει, μαλακώνει ζωές, μια συνθήκη που αν την αφήσω να εκφυλιστεί θα έχω χάσει μια σημαντική κατάκτηση. Και θα κάνω ό, τι μπορώ γι αυτό.
Βήμα πρώτο:Μια κουβέντα με τον Κώστα Κουζούπη, διευθυντή του Κέντρου Υγείας, γνωστό σε όλη την κοινωνία της Αίγινας για το ασταμάτητο τρέξιμό του και την προσφορά του σα γιατρός. (λεπτομέρειες για τον τρόπο που ο Κώστας Κουζούπης αντιλαμβάνεται το λειτούργημά του, μπορείτε να δείτε εδώ (Αυτόπτης Μάρτυς)
Α. L. «Κύριε Κουζούπη, από πότε εργάζεστε στο Κέντρο Υγείας;»
Κ. Κ. «Από το 90.»
Α. L. «Την περασμένη βδομάδα, με αφορμή πάλι την έλλειψη οδηγών ασθενοφόρου, που είχε αποτέλεσμα να μεταφερθεί με ταξί αντί για αγροτικό ένας τραυματίας αφού έμεινε 40 λεπτά στην άσφαλτο, βοούσε όλος ο τύπος μια ακόμη φορά για τις ελλείψεις του Κ. Υ. Έχετε ζήσει ποτέ παρόμοια έκπτωση αυτά τα 23 χρόνια;»
Κ. Κ. «Ποτέ. Αυτό το πράγμα όσο είμαι εδώ δεν υπήρξε ποτέ.»
Α. L. «Ποια είναι τα πρώτα που πρέπει να αντιμετωπιστούν;»
Κ. Κ. «Οι οδηγοί των ασθενοφόρων. Δεν καταλαβαίνετε το πρόβλημα. Προσωπικά, έχω κάνει και τρία δρομολόγια τη μέρα με το ασθενοφόρο, αλλά είναι παράνομο αυτό. Αν γρατσουνίσω ένα αυτοκίνητο, αν χτυπήσω έναν άνθρωπο, δε δικαιούμαι να κρατάω αυτό το τιμόνι. Ας στείλουν έστω δυο εποχιακούς, δε βγαίνει διαφορετικά. Το άλλο που είναι απαραίτητο, να μας στείλουν ακτινολόγο. Συνταξιοδοτήθηκε ο προηγούμενος και δεν έχουμε ούτε παρασκευαστή. Έρχεται καλοκαίρι. Πώς θα τα βγάλουμε πέρα; Έστειλα αίτηση, κι η απάντηση είναι ίσως από Δεκέμβρη.»
Κοιτάζει βιβλιάρια όσο μιλάμε, παιδεύεται στον υπολογιστή, μια υπερωρία από μόνη της η αγωνία με τον τρόπο που δουλεύει.
Α. L. «Για την πρόταση της βουλευτή κ. Ρεπούση, να αναλάβουν υπερωρίες οι δυο υφιστάμενοι οδηγοί για να καλύψουν τις ανάγκες, τι λέτε;»
Κ. Κ. «Είναι εντελώς ανεδαφική. Δεν έχει έρθει ποτέ η κυρία Ρεπούση να μας δει, να δει τις συνθήκες μας, να μας ρωτήσει για τη δουλειά μας. Είναι γελοία η πρόταση. Γίνεται ένα περιστατικό στο Σφεντούρι, ή στις Πόρτες, κι εσύ, στις ώρες της υπερωρίας σου, που δεν οφείλεις να βρίσκεσαι στο Κ. Υ., κάνεις ένα μπάνιο, τρως με την οικογένειά σου. Μέχρι να ετοιμαστείς και να φύγεις, αν είναι σοβαρό το περιστατικό είναι απαγορευτικός ο χρόνος. Πείτε ότι πρόκειται για πνιγμό, για ατύχημα, δεν υπάρχει η πολυτέλεια ό, τι βρέξει ας κατεβάσει.»
Α. L. «Πώς βλέπετε τα πράγματα από δω και πέρα;»
Κ. Κ. «Σκοτάδι μόνο βλέπω. Τίποτα. Καταστρέφονται τα πάντα. Ματαίως πάμε. Διαλύεται το σύστημα υγείας, το Κ. Υ., τα πάντα. Δεν τους ενδιαφέρει, αν τους ενδιέφερε θα λέγανε καλοκαίρι είναι, να κοιτάξουμε να τους πάμε έναν άνθρωπο, όχι υπερωρίες!»
Για όποιον θέλει να στεναχωρηθεί πραγματικά, έχουμε την αποκλειστική είδηση ότι ο Κώστας Κουζούπης έχει βγάλει τα χαρτιά του για σύνταξη γιατί δεν αντέχει να ζήσει 2ο τέτοιο καλοκαίρι σαν το περσινό, οπότε οι ανάγκες αυξάνονται κατακόρυφα. Κι έτσι και σου κάτσει ανάγκη αναντικατάστατου, χωρίς να λέμε μεγάλες κουβέντες, είναι δύσκολα τα πράγματα.
Βήμα Δεύτερο: συζήτηση με Ανθή Μαρμαρινού, προϊσταμένη του Κέντρου Υγείας, και σύζυγο του Κώστα Κουζούπη. Γνωστή και η Ανθή για τον πολιτισμό της και την ανάγκη για μια καλή ζωή. Καλή με την έννοια να μεγαλώνεις κι εσύ και το παιδί σου σε έναν όμορφο κόσμο, με ανθρωπιά, ανοιχτοσύνη, ελπίδα.
Α. L. «Πόσα άτομα εξυπηρετούν καθημερινά πόση κίνηση;»
Α. Μ. «Αυτή τη στιγμή έχουμε στο νοσηλευτικό προσωπικό τυπικά 9 άτομα, τα οποία στην πράξη είναι 7. Γιατί η Άρτεμις Λαβούτα έχει μετακινηθεί στο Αγκίστρι, όπου κάνει σημαντική δουλειά γιατί πραγματικά υπάρχουν κι εκεί ανάγκες, και μια άλλη συνάδελφος λόγω μητρότητας δεν εργάζεται. Αλλά σ’ αυτό θα πρέπει να προσθέσουμε άλλα 6 άτομα που συνταξιοδοτήθηκαν στα 12 χρόνια που είμαι εδώ και δεν αντικαταστήθηκαν. Το αποτέλεσμα είναι τη σημερινή βάρδια ας πούμε να την εξυπηρετούμε τρεις νοσηλεύτριες. 
Είμαι μόνη εδώ αυτή τη στιγμή, κι από τις τρεις μέχρι τις 11 θα αναλάβει η επόμενη συνάδερφος, η Εύα, που θα είναι και αυτή μόνη, κι από τις 11 ως τις 7 η Όλγα. Χωρίς γραμματεία από το απόγευμα και μετά, χωρίς τηλεφωνικό κέντρο που να μας δίνει αναγνώριση κλήσης αν δεν προλάβουμε να απαντήσουμε σε κάποιο τηλέφωνο, χωρίς οδηγό ασθενοφόρου. Και τα περιστατικά, σε μέρες αιχμής, μπορεί να φτάνουν τα εκατό. Κουμπωμένες λειτουργούμε, κεριά αναμμένα.»
Α. L. «Άλλες ελλείψεις;»
Α. Μ. «Τα πάντα. Φάρμακα να πεις, οινόπνευμα, με τους υπολογιστές, δεν έχουμε μελάνια, τεχνική υποστήριξη. Οι γιατροί βάζουν το χέρι βαθειά στην τσέπη για αναλώσιμα. Έτσι βγαίνει μέχρι τώρα, κάνει ο καθένας ό, τι μπορεί. Μέχρι επισκέπτες γιατροί, που έρχονται κάθε 15 μέρες από το Τζάνειο, πληρώνουν μόνοι τους τα εισιτήρια.»
Α. L. «Θα τα παρατήσεις κι εσύ;»
Α. Μ. «Δικαιούμαι να βγω σε σύνταξη, κι έρχονται στιγμές που σου βγαίνει ένα – αχ! Δε μπορώ άλλο – αλλά μετά λέω, κάνε αγάντα, Ανθή, κάνε κουράγιο. Σ’ εμένα η κρίση έμαθε τη διαφορά ανάμεσα στο επάγγελμα και το λειτούργημα, που είναι να κάνεις το παραπάνω.»
Α. L. «Από ελπίδα σου έχει μείνει καμιά στάλα;»
Α. Μ. (γελάει) «Απ’ αυτό δε στερεύω με τίποτε. Κι όλο σου δίνονται αφορμές. Πρόσφατα, για παράδειγμα, η κυρία Α. Ε. maitrise ψυχολογίας, μας πρόσφερε εθελοντικά τις υπηρεσίες της. Κι έρχεται πράγματι και βοηθάει, με μεγάλο αποτέλεσμα, το πιστοποιώ ως ειδικευμένη νοσηλεύτρια στην ψυχιατρική αυτό, χωρίς όχι να ζητάει το παραμικρό αντάλλαγμα, αλλά και μια φορά που της έφερε ένας ασθενής σοκολατάκια τα γύρισε πίσω.»
Επειδή τυχαίνει να έχουμε στα χέρια μας την αίτηση της κ. Α. Ε. προς το Κ.Υ. για την προσφορά της εθελοντικής της εργασίας, κι επειδή πιστεύουμε πως είναι σπάνιο ντοκουμέντο των ημερών μας, τη δημοσιεύουμε αυτούσια:
Αξιότιμε κύριε Διευθυντά,
Ως μόνιμος κάτοικος Αίγινας τα τελευταία 10 χρόνια, και δημότης πλέον, έχω δεχτεί τόσο εγώ όσο και ο σύζυγός μου την ιατρική βοήθεια όχι μόνο μια φορά του προσωπικού του Κ. Υ. Αίγινας.
Εκφράζω θερμές ευχαριστίες τόσο για την άριστη ιατρική αντιμετώπιση όσο και για την ευγενική κι ανθρώπινη συμπεριφορά του προσωπικού.
Όποτε προσήλθα στο Κ. Υ. χρήζουσα των υπηρεσιών του παρατήρησα τον αγώνα του προσωπικού, από τον οδηγό του ασθενοφόρου, τις νοσηλεύτριες, την προϊσταμένη, και βέβαια το σύνολο των γιατρών.
Η εικόνα που αποκόμισα είναι ότι όλο το προσωπικό κάτω από αντίξοες συνθήκες (ελλείψεις υλικού εξοπλισμού, ανθρώπινου δυναμικού κ.α.) καταφέρνουν να λειτουργεί ακόμα το Κ. Υ. Αίγινας.
Ευχάριστη έκπληξη: οι γιατροί θυμούνται ακόμη τον όρκο του Ιπποκράτη.
Έχοντας λοιπόν αυτή την εμπειρία, θέλοντας να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου και να ανταποδώσω, σκέφτηκα να θέσω στη διάθεσή σας την ψυχολογική και ψυχοθεραπευτική μου γνώση για να βοηθήσω κι εγώ τους συνδημότες μου.
Προσφέρομαι λοιπόν εθελοντικά (χωρίς αμοιβή) και χωρίς να παρεμβαίνω στο έργο του ιατρού ο οποίος παρακολουθεί τον ασθενή, όποτε μου ζητηθεί από τη νοσηλεύτρια της ψυχιατρικής ειδικότητας ή από τον ιατρό του Κ. Υ. για να συνδράμω στο έργο σας.
Ελπίζω να δεχτείτε τη βοήθειά μου η οποία θα λαμβάνει χώρο αποκλειστικά στο Κέντρο Υγείας Αίγινας.
***
Αυτό είναι το σκηνικό. Το τελευταίο διάστημα είχαμε ως κοινωνία σημαντικές νίκες, κυρίως στην περίπτωση της Κολώνας. Να μην παλέψουμε και τούτο εδώ; Όχι στα λόγια, αλλά απαιτώντας να βρεθεί τρόπος στοιχειωδώς επαρκής. Έστω κι αν χρειαστεί να το κάνουμε χωρίς πατροναρίσματα κι αντιπαραθέσεις.
Υ.Γ. κυρία Ρεπούση, θα ήθελα από όλους τους πολιτικούς να δέχονται να εφαρμόσουν ό, τι ζητάνε από τους ψηφοφόρους τους. Δέχεστε να εργαστείτε σε 12ωρη βάση ως οδηγός ασθενοφόρου στο Κ. Υ. Αίγινας για υπερωριακή αμοιβή 2 ή 3 ευρώ την ώρα που πιθανόν δε θα πάρετε ποτέ, ξέροντας εκ των προτέρων ότι δε θα μπορείτε να ανταποκριθείτε στις ανάγκες του λειτουργήματός σας κι αποσαθρώνοντας την όποια προσωπική σας ζωή; Αν ναι, ελάτε εθελόντρια να δούμε κατά πόσο είναι εφικτό.
ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΤΡΑΠΑΛΗ
φωτογραφίες Νικήτας ΠαπαΪωάννου
