Η καθημερινή θλιβερή εικόνα των πεταμένων πλαστικών σάκων με χόρτα, φύλλα και κλαδέματα δίπλα στους κάδους των απορριμμάτων θα μπορούσε τάχιστα να εκλείψει και μαζί της να εκλείψουν ο κίνδυνος για πυρκαγιές και η απώλεια της ευφορίας από την ελληνική γη η οποία έχει χαμηλή περιεκτικότητα στα απαραίτητα οργανικά υλικά ( μόνον 1% ).
Τα χόρτα, τα φύλλα τα κλαδέματα καθώς και τα υπόλοιπα των φρούτων και λαχανικών (οργανικά υλικά) δεν είναι σκουπίδια αλλά θρεπτικά υλικά πoυ τα φυτά έχουν απορροφήσει από το έδαφος. Όταν τα θεωρούμε σκουπίδια, όταν δεν τα επιστρέφουμε στη γη με τη δημιουργία φυσικού λιπάσματος (κομπόστ), η ευφορία του εδάφους πετιέται στις χωματερές ανακατεύεται με τοξικά υλικά όπως πχ τα πλαστικά και φυσικά…. αχρηστεύεται.
Στη σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων η δημιουργία φυσικού λιπάσματος, (κομπόστ) είναι μια αναντικατάστατη επιλογή που σε πολλά μέρη του κόσμου αποτελεί ήδη πραγματικότητα. Η πλειονότητα των «σκουπιδιών» του κήπου και της κουζίνας μπορούν να γίνουν χρήσιμο λίπασμα που επιστρέφει στη γη και την εμπλουτίζει με τα αναγκαία συστατικά βοηθώντας την ταυτόχρονα να κρατά περισσότερο νερό και να χρειάζεται λιγότερο πότισμα. Το φυσικό λίπασμα (κομπόστ) παράγεται από την αποσύνθεση των οργανικών υλικών, έχει καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε είδους καλλιέργεια.
Με τη δημιουργία του κομπόστ μειώνεται ο όγκος των σκουπιδιών που πάνε στη χωματερή ή στους ΧΥΤΑ κατά 30-50%, εξοικονομούνται χρήματα για το Δήμο, ρυπαίνουμε λιγότερο μειώνοντας τη χρήση ενέργειας για αποκομιδή- κάτι απαραίτητο σε εποχές κλιματικών αλλαγών- και τέλος, έχουμε ένα εξαιρετικό εδαφοβελτιωτικό για τα φυτά μας.
Πώς γίνεται το κομπόστ:
Υπάρχει η δυνατότητα να γίνει μεγάλης κλίμακας κομποστοποίηση σε επίπεδο Δήμου. Πχ στη Λευκωσία, παράγεται ήδη πλούσιο κομπόστ από τα χόρτα και τα κλαδέματα και πουλιέται στα φυτώρια αντί να το εισάγουν από τη Γερμανία και την Ολλανδία, όπως κάνουμε εμείς.
Υπάρχει επίσης η αποκεντρωμένη δυνατότητα οικιακής κομποστοποίησης. Σε αυτή την περίπτωση ο όγκος των απορριμμάτων μειώνεται στην πηγή του. Τον μειώνουμε εμείς προσωπικά και έχουμε τζάμπα λίπασμα. Αντί δηλαδή να πετάξουμε τα χόρτα τα φύλλα και τα ωμά υπολείμματα κουζίνας στα σκουπίδια, τα κάνουμε ένα σωρό σε μια ακριανή γωνιά του κήπου (ή σε ειδικό κάδο στο μπαλκόνι-αν δεν υπάρχει κήπος). Πάνω από κάθε στρώση ρίχνουμε ελάχιστο χώμα και κρατάμε το σωρό ελαφριά βρεμένο. Προσπαθούμε να έχουμε περίπου 2/3 ξερά (πχ. φύλλα-χόρτα)και 1/3 χλωρά (πχ. φλούδες από φρούτα και λαχανικά). Αν βιαζόμαστε αναδεύουμε κάθε τόσο, αν όχι περιμένουμε. Στο σωρό αναπτύσσεται θερμοκρασία έως 65 βαθμών που προκαλεί την αποδόμηση των οργανικών υλικών και σκοτώνει τυχόν παθογόνα.
Με τα κλαδέματα αν είναι χοντρά, η κομποστοποίηση είναι πιο χρονοβόρα, εκτός εάν τηλεφωνήσετε στο Δήμο Αίγινας και ζητήσετε να έλθει ο μεγάλος τεμαχιστής που εδώ και χρόνια έχει αγοραστεί για να εξυπηρετεί τους πολίτες για αυτό το σκοπό. Στη συνέχεια θα ρίξετε τα θρυμματισμένα κλαδιά στο σωρό σας. Μια άλλη λύση είναι ο μικρός οικιακός τεμαχιστής που μπορεί κανείς να τον πάρει συνεταιρικά με γείτονες και να τον μοιράζεται. Τα υλικά που δεν πρέπει να μπαίνουν στο κομπόστ είναι κυρίως τα υπολείμματα από κρέατα και τα λάδια.
Επειδή υπάρχουν πολλοί τρόποι να γίνει κομπόστ σε οικιακό επίπεδο, διαλέξτε αυτόν που σας ταιριάζει μέσα από τα πολλά φιλμάκια που θα βρείτε στο you tube ( ένα παράδειγμα: http://www.youtube.com/watch?v=7LpgvXpX0IA) καθώς και από τις λεπτομερείς οδηγίες της Οικολογικής Εταιρίας Ανακύκλωσης που εδώ και χρόνια παλεύει για τη μείωση των σκουπιδιών (www.ecorec.gr).
Όταν θα έχετε μυηθεί στη δημιουργία κομπόστ, θα είστε πιο κοντά στους κύκλους της φύσης και βέβαια δεν θα μετανιώσετε για τον μικρό κόπο που θα καταβάλετε, γιατί ποτέ κανείς δεν μετάνιωσε όταν τον άγγιξε η ευλογία της ευφορίας.
Αύγουστος 2012
Βάσω Κανελλοπούλου
Τα Σκουπίδια κι η Θρέψη της Γης
