Του Δημήτρη Παπακωνσταντίνου
Πρόταση για εξαγορά των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες, περίπου σε τρέχουσες τιμές αγοράς, κατέθεσε ήδη από το περασμένο Eurogroup η τρόικα, η οποία θα πρέπει να επικυρωθεί από το νέο Eurogroup, ώστε να δοθεί λύση στο χάσμα των περίπου 10 δισ. που υπάρχει μεταξύ Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και Γερμανίας (συν τους δορυφόρους της) για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Η εισήγηση της τρόικας από τη μια επιλύει το αδιέξοδο, αλλά από την άλλη αποτελεί «χαστούκι» προς τους Ελληνες τραπεζίτες, μια και αναγκάζει τις ελληνικές τράπεζες να γράψουν οριστικά ζημιές περίπου 10 δισ. ευρώ από τα νέα ομόλογα που κατέχουν μετά το PSI, ενώ πρόκειται για μια πρόταση που θέτει μεμιάς υπό τον έλεγχο της τρόικας τη διαχείριση της περιουσίας των ελληνικών τραπεζών. Στην πρόταση της τρόικας αναφέρεται ότι θα πρέπει να δαπανηθεί ποσό της τάξης των 4,2 δισ. ευρώ, δηλαδή κάπου στο 30 – 31% της ονομαστικής τους αξίας, προκειμένου να εξαγοραστούν ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου ονομαστικής αξίας περίπου 14 δισ. ευρώ που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες.
Πού θα βρεθούν τα 4,2 δισ.
Στο πλαίσιο της πρότασης αυτής, με την οποία, εφόσον διατυπώνεται από την τρόικα, προφανώς συμφωνούν και το ΔΝΤ και η ΕΚΤ και οι Γερμανοί, εκκρεμεί τεχνικά η πηγή των 4,2 δισ. ευρώ (ή και ελαφρώς υψηλότερα) που θα απαιτηθούν για την αγορά των ομολόγων. Ενδεχομένως να αφορούν σε εγγυήσεις ή χρήματα από το EFSF, ενδεχομένως να κληθεί η Ελλάδα να καλύψει ένα μέρος (μέσω εντόκων;), πιθανώς όμως να διαθέσει κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Με την τροπή που έχουν λάβει τα πράγματα, δίδεται πλέον μια διαφορετική ερμηνεία στην πρόσφατη έλευση του κυρίου Νταλάρα στη χώρα και στις συναντήσεις που είχε με τους τραπεζίτες, οι οποίοι, πάντως, απέτυχαν να προωθήσουν το αίτημα της αντικατάστασης των ομολόγων με εγγυήσεις στην ονομαστική αξία από το EFSF. Το πλήγμα γίνεται μεγαλύτερο από τη στιγμή που από την αγορά των ομολόγων εξαιρούνται οι ξένοι ιδιώτες κάτοχοι, ώστε να αποφευχθεί σε κάθε περίπτωση η δημιουργία ενός credit event.
Δύσκολα, πλέον, οι αυξήσεις κεφαλαίου
Μένει να φανεί αν θα υπάρξουν αντιδράσεις και αρνήσεις από τους Ελληνες τραπεζίτες σε μια υποχρεωτική μεν, αλλά εθελοντική τυπικά διαχείριση του χαρτοφυλακίου των ομολόγων τους, η οποία τους οδηγεί σε οριστική και τελεσίδικη εγγραφή τεράστιων ζημιών. Οι οποίες μπορεί να μην επηρεάζουν τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας ως προς την ανακεφαλαιοποίηση, μια και η αποτίμηση των ομολόγων γινόταν σε τιμές αγοράς, ωστόσο, εν όψει και των αυξήσεων κεφαλαίου, δυσχεραίνουν την προσέλκυση επενδυτών. Και είναι χαρακτηριστική η έκκληση του διοικητή της Εθνικής Τράπεζας κατά τη χθεσινή γενική συνέλευση να βελτιωθούν οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης υπέρ των μετόχων λόγω της δυσκολίας που ούτως ή άλλως προβλέπεται να υπάρξει στην υλοποίηση των αυξήσεων κεφαλαίου.
Σήμερα οι εγχώριες τράπεζες έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους ομόλογα που εκδόθηκαν μετά το PSI ονομαστικής αξίας 14 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 11,3 δισ. ευρώ είναι στα χαρτοφυλάκια των τεσσάρων μεγάλων, συστημικών, τραπεζών (Εθνική, Eurobank, Alpha και Πειραιώς) και 2,7 δισ. ευρώ στις υπόλοιπες τράπεζες.
Μετά τη μεγάλη άνοδο στις τιμές των ομολόγων των προηγούμενων εβδομάδων, το 10ετές ομόλογο έχει διαπραγματευτική αξία κοντά στις 32 – 35 μονάδες βάσης. Γίνεται αντιληπτό ότι, από τη στιγμή που οι τράπεζες θα κληθούν να πωλήσουν τα ομόλογά τους, δεν θα έχουν καμία δυνατότητα να καρπωθούν οφέλη από την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας αλλά και των αποτιμήσεων των ομολόγων αυτών.
Ο Σόιμπλε και η Goldman Sachs
Δεν μπορεί παρά να παρατηρήσει κανείς ότι η πρόταση αυτή της τρόικας έχει αρκετά όμοια σημεία και φιλοσοφία με την πρόταση επαναγοράς από την Ελλάδα του 50% των ομολόγων της που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών, στο 25% της αξίας τους, που έχει διατυπώσει ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, προκειμένου να μειωθεί το χρέος. Ο κ. Σόιμπλε είχε προτείνει να εξοικονομηθεί το ποσό κατά το ήμισυ από την ίδια την Ελλάδα και τα υπόλοιπα από τα κέρδη της ΕΚΤ. Κατά… διαβολική σύμπτωση, σε χθεσινό report της για τα ελληνικά ομόλογα, η Goldman Sachs εκτιμά: «Από τις προτάσεις που έχουν πέσει στο τραπέζι, αυτή που επηρεάζει περισσότερο τα ομόλογα προβλέπει επαναγορά του ελληνικού χρέους. Καθοριστικό ρόλο για τη διαμόρφωση της τιμής των τίτλων παίζουν οι επιμέρους παράμετροι ενός τέτοιου προγράμματος, δηλαδή η τιμή στην οποία θα πραγματοποιηθεί η προσφορά και ο εθελοντικός χαρακτήρας της συμμετοχής. Επικαλούμενοι τα τελευταία στοιχεία και δημοσιεύματα, οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι το πρόγραμμα επαναγοράς θα είναι εθελοντικό, γεγονός που θα περιορίσει τον κίνδυνο πτώσης στην τιμή των ελληνικών ομολόγων. Σύμφωνα με τους τελευταίους υπολογισμούς τους, το εύρος τιμής των ομολόγων θα διαμορφωθεί περίπου στο 33%».
Ασφυξία από τα έντοκα
Οι τραπεζίτες, πάντως, δηλώνουν απρόθυμοι, έστω και αν εξαναγκαστούν να δηλώσουν… εθελοντές, να πουλήσουν τα ομόλογα. Και από την άλλη πλευρά, διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι υποχρεώνονται να συμμετέχουν μαζικά στις εκδόσεις των εντόκων γραμματίων που έχουν ξεπεράσει κάθε πρόβλεψη και ρεκόρ. Σε βαθμό που να αναγκάζονται να δανείζονται ακριβά από τον ELA της ΤτΕ για να αγοράζουν έντοκα, χρηματοδοτώντας το Δημόσιο και την καθυστέρηση που έχει υπάρξει στην εκταμίευση των δόσεων. Οι τράπεζες είναι αναγκασμένες να χρησιμοποιούν την ελάχιστη ρευστότητα που μπορεί να διαθέτουν σε αυτή τη συγκυρία προκειμένου να καλύπτουν το μπαράζ των σχετικών εκδόσεων, στερώντας την ταυτόχρονα από τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Τονίζουν, δε, οι τραπεζίτες ότι η συγκεκριμένη ομηρεία όχι μόνο σφίγγει τον κλοιό της πιστωτικής ασφυξίας γύρω από την πραγματική οικονομία, αλλά ταυτόχρονα στερεί από τις τράπεζες τη μοναδική ευκαιρία να συνδράμουν τη χώρα στην προσπάθεια εξόδου της από τη βαθιά ύφεση, η οποία απειλεί να ισοπεδώσει κάθε αναπτυξιακή προσπάθεια.
Σημειώνεται ότι συνολικές εκδόσεις εντόκων γραμματίων προγραμματιζόταν να κυμανθούν για το 2012 στα (περίπου) 10 δισ. ευρώ, ενώ μετά τις τελευταίες εκδόσεις του Νοεμβρίου το ποσό αυτό ανήλθε ήδη στα 23 δισ. ευρώ.
Πηγή:axiaplus.gr
