Γνωστός και μη εξαιρετέος ο πρώην λιμενάρχης μας και νυν συντοπίτης Δημήτρης Τσιμπούρης. Ξέρουμε τις απόψεις του, τη στάση ζωής, τα ποιήματά του, που τις δυο τελευταίες χρονιές παρουσίασε στη Βραδιά Ποίησης στο Λαογραφικό. Σήμερα μας δείχνει κι ένα άλλο πρόσωπο, το πρόσωπο του στοχαστή, καταθέτοντας τη συνολική του πρόταση στην κοινή αναζήτηση μιας βιώσιμης ταυτότητας. Μ’ ένα 250σέλιδο πόνημα, μιλάει για τη Δημοκρατία, ως λίκνο της ίδιας της ζωής, που γι αυτόν είναι τετραδιάστατη, όπως κι η Ελευθερία. Κι είναι ένα πόνημα γλαφυρό, σπαρμένο με βιωματικές στιγμές και το άρωμα της καθημερινότητάς μας. Γι αυτό και του προτείναμε να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα μας σε συνέχειες.
Μια μικρή εισαγωγική συζήτηση, κι από κει και πέρα, καλή ανάγνωση
Α. L. «Διαβάζοντας την Τετραδιάστατη Ελευθερία, είχα την εντύπωση ότι πρόκειται για μια αναφορά στο Συμπόσιο του Πλάτωνα, με την έννοια πως ανάγεται σε θέμα καθημερινής διαλεκτικής η φιλοσοφία της (συν) ύπαρξής μας. Δηλαδή, εκεί που πίνουμε ένα κρασί, ή κολυμπάμε, λύνουμε και κάποια αδιέξοδα αιώνων.»
Δ. Τ. «Κι έτσι είναι. Αν πάρω τον εαυτό μου για παράδειγμα, όλη μου τη ζωή με απασχολούσε σαν πολιτικό ον η έννοια της δημοκρατίας. Δυστυχώς, και στο σχολείο και στο Πανεπιστήμιο τη διδάχτηκα πολύ διαφορετικά από αυτό που ήταν στην αρχαία Ελλάδα όπου γεννήθηκε. Κι ήμουν τυχερός γιατί συνάντησα, έτσι τυχαία και καθημερινά όπως λες, τον καθηγητή Κόντο, και μέσα από τα καλημέρα μας και καλησπέρα μας, και τι γράφεις εκεί, και με τι ασχολείσαι, κ.λ.π., μου άνοιξε ένας τεράστιος δρόμος. Ο δρόμος της με κλήρο δημοκρατίας, που καμιά σχέση δεν έχει ούτε με την αντιπροσωπευτική, αλλά ούτε και με την άμεση, όπως διατυπώνεται ως ζητούμενο, με συνεχή δημοψηφίσματα για παράδειγμα, τα οποία ούτε θα λειτουργήσουν, ούτε θα ωφελήσουν το κοινωνικό σύνολο.»
Α. L. «Θα μας πεις δυο λόγια μόνο για το τι μας περιμένει σ’ αυτή την αναζήτηση;»
Δ. Τ. «Με δυο λόγια θα σου έλεγα πως πρόκειται για μια διερεύνηση της έννοιας της ελευθερίας μας: ο άνθρωπος νιώθει ελεύθερος όταν συμμετέχει στο κοινό γίγνεσθαι, αλλιώς τις αποφάσεις τις παίρνουν άλλοι γι αυτόν. Σε 25 συνεχόμενα μέρη σ’ όλη την Ελλάδα υπηρέτησα ως λιμενάρχης, κι η πείρα που αποκόμισα είναι ότι, όχι μόνο εδώ αλλά παντού, οι αιρετοί δεν έχουν ιδέα πώς να χειριστούν τα θέματα της αρμοδιότητάς τους, την παραμικρή ιδέα, λέμε. Κι επίσης, πόσο γαντζώνονται στην εξουσία, τους μεταλλάσσει η εξουσία, όπως τους μεταλλάσει και το χρήμα – για τη σχέση μας με το χρήμα να δεις τι γράφω, τι μπορεί να μας κάνει, μέχρι το αίμα να μας πιεί – κι ο κάθε υπαλληλίσκος γίνεται αυτόματα δυνάστης του πολίτη. Γι αυτό και το χειρότερο κακό είναι η μονιμότητα σε ένα αξίωμα ή μια δημόσια θέση.»
Α. L. «Άλλα ταξίδια θα κάνουμε με την Τετραδιάστατη Ελευθερία;»
Δ. Τ. «Όλη την ιστορία μας θα σεργιανίσουμε, από τη Γυναικοκρατία, την Πατριαρχία, την ταφόπλακα μετά που λεγόταν Μέγας Αλέξανδρος κι άλλαξε εντελώς το νόημα της ελληνικής δημοκρατίας: εμείς δεν κατακτούσαμε με όπλα αποικίες, δε χρειαζόμασταν όπλα, και πόλεμο και αίμα.»
Α. L. «Και κάποιο στιγμιότυπο να μας ανοίξει η όρεξη;»
Δ. Τ. «Το ξέρεις ότι η Αθηναίων Πολιτεία του Αριστοτέλη πρωτοδιαβάστηκε το 1891, μετά τον Μαρξ, τον Ένγκελς, ή όποιον άλλο κοινωνικό φιλόσοφο και στοχαστή; Κι ο Αριστοτέλης τα είχε ήδη πει όλα από το 330 περίπου π. Χ.»
Ωραίο ακούγεται να κυλάει γύρω μας όλη η γνώση και να κάνουμε έτσι και να την πιάνουμε. Ξεκινάει, λοιπόν, το ταξίδι που διατείνεται, κατά τον δημιουργό του, ότι μια κοινωνία για να λειτουργήσει χρειάζεται ανθρώπους με
Ευθύνη
Χρέος
Συμμετοχή
Ελευθερία.
Β. Τράπαλη
ΤΕΤΡΑΔΙΑΣΤΑΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
Στις Δημοκρατίες των – ισμων
Το να αισθάνεσαι τον εαυτό σου ανώτερο
ή κατώτερο είναι εύκολο πράγμα.
Το δυσκολότερο είναι να τον αισθάνεσαι
ίσο.
Ασημάκης Πανσέληνος
Καλοκαίρι 2012 στην Αίγινα.
Τα απογεύματα συνέχιζα να γράφω τη δεύτερη ποιητική μου συλλογή στη παραλία του Αγ. Βασιλείου.
Ένας ηλικιωμένος κύριος με μούσι απέναντί μου κατάλαβα ότι με παρακολουθούσε. Ήμουν συνέχεια σκυμμένος και έγραφα και όταν άναψα τσιγάρο και τον κοίταξα ρώτησε ευγενικά τι γράφω.
Τον προσκάλεσα στο τραπεζάκι μου και συστηθήκαμε.
«Δημήτρης.»
«Αλέξανδρος. Χαίρω πολύ.»
Ρώτησε για τα ποιήματά μου και του χάρισα την πρώτη ποιητική συλλογή
« Έρωτας και Φως ». Το ξεφύλλισε γρήγορα. Στάθηκε σε τρία ή τέσσερα ποιήματα και με ρωτά.
«Πόσα χρόνια γράφετε;»
«Άρχισα πριν δυο χρόνια, τελείως τυχαία.»
«Γράφετε αρκετά καλά, για νέος ποιητής. Αυτό που γράφετε σήμερα μπορώ να το διαβάσω;»
«Δε το έχω ολοκληρώσει ακόμη, αλλά ρίξτε μια ματιά, Αντι-ισμός είναι ο τίτλος.»
«Ενδιαφέρον ακούγεται, Δημήτρη.»
Μόλις τελείωσε το διάβασμα μου ζήτησε να του το χαρίσω, γιατί θα το έβαζε σε ένα καινούριο του βιβλίο. Φυσικά, του το έδωσα, και αμέσως σηκώθηκε, πήγε στη τσάντα του, έβγαλε δυο βιβλία με τίτλο « ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ένα άγνωστο πολίτευμα», μου έγραψε μια αφιέρωση και μου τα χάρισε λέγοντας: «Κάπου μοιάζουν οι ανησυχίες μας.»
Τον ευχαρίστησα και του παράγγειλα καφέ.
Ο ένας ανίχνευε τον άλλον.
Γρήγορα μεταξύ μας αναπτύχθηκε αμοιβαίο ενδιαφέρον για βαθύτερες συζητήσεις.
Διαπίστωσα ότι οι γνώσεις του γύρω από την Αρχαία Ελληνική πραγματικότητα ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις δικές μου και τούτο γιατί ο παραπάνω φίλος ήταν απόφοιτος της Φιλοσοφικής Αθηνών και της Νομικής στο τμήμα Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ είχε ολοκληρώσει με επιτυχία μεταπτυχιακές σπουδές στην Γαλλία στις Κοινωνικές Επιστήμες, καθώς και σπουδές στην Μαθηματική Λογική και Πληροφορική στο Παρίσι. Είχε εκπονήσει διδακτορική διατριβή και είχε διδάξει Γενική Γλωσσολογία, Σημασιολογία και Μαθηματική Λογική ως και την Νέα Ελληνική.
Άνθρωπος με πλατειά γνώση και αντίληψη, καλός δάσκαλος, έβλεπε σε μένα ένα φίλο πρώτα, και μετά έναν προσηλωμένο συνομιλητή.
Στην αρχή των συζητήσεών μας οι γνώσεις και οι πληροφορίες που είχα γύρω από τα θέματα που αναπτύσσαμε, εκτός από λίγες, συχνά αποδεικνύονταν κι εσφαλμένες.
Με δικαιολογούσε, όμως, βλέποντας ότι το ενδιαφέρον μου ήταν αληθινό, και προσπαθούσε στο λίγο χρόνο που είχαμε να ολοκληρώνει με μαθηματικό τρόπο και με μια απλή διαλεκτική μέθοδο τις απόψεις του, τις οποίες κατ’ αρχήν ασπαζόμουνα.
Απλός, λιτός με καθαρή σκέψη, με παραδείγματα και σωστά διασταυρωμένες ιστορικές και φιλοσοφικές θέσεις, προέβαλλε μονίμως ως τελική απόδειξη για την ορθότητα της συλλογιστικής του το μεγάλο επίτευγμα του Ελληνικού πνεύματος, που κατ’ αυτόν ήταν η Γλώσσα και η Δημοκρατία.
Συζητούσε με ένα τρόπο γελαστό και πειστικό, που με έκανε να νιώθω ένας μαθητής, με δάσκαλο το Σωκράτη.
Διαπίστωνε την δική μου γενική και αποσπασματική ευρυμάθεια, και χωρίς να με απορρίπτει, προσπαθούσε να με βάλει να σκεφθώ για όλα που συνέβησαν, συμβαίνουν και θα συμβαίνουν στην ανθρώπινη κοινωνία και ότι πρωταρχική αιτία «όλων των δεινών του ανθρώπου» είναι η κακή διαχείριση της εξουσίας και η μη ισότιμη συμμετοχή όλων μας στο πολιτικό γίγνεσθαι.
Ολοκλήρωνε πάντοτε με παραδείγματα και αιτιολογούσε ιστορικά ότι όλα τα δεινά και όλα τα παθήματα του ανθρώπινου γένους άρχισαν από τότε που ο άνθρωπος σταμάτησε να εφαρμόζει την Αληθινή Δημοκρατία με κλήρο. Εξίσου απόλυτα αιτιολογούσε τις παρεκβάσεις ή εκτροπές της Δημοκρατίας που κατά καιρούς μετατρεπόταν ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες σε: Μοναρχία -Ολιγαρχία – Αριστοκρατία – Βασιλεία – Τυραννία – Αντιπροσωπευτική Κοινοβουλευτική ή Προεδρική ή Προεδρευόμενη Δημοκρατία κλπ.
Ευελπιστούσε όμως ότι ο άνθρωπος θα μπορέσει να φθάσει και να δρέψει τους καρπούς της σωρευμένης σοφίας, όντας Πολιτικό Ον, όταν γνωρίσει αληθινά πώς λειτουργούσε η Δημοκρατία στην αρχαία Ελλάδα, από τους Ομηρικούς ακόμη χρόνους, μέχρι το 338 π.χ., όπου η Δημοκρατία στην Μάχη της Χαιρώνειας μεταξύ του Φιλίππου και των Αθηναίων κτύπησε θανάσιμα το Δημοκρατικό Πολίτευμα της Αθήνας και κατά συνέπεια και όλων των άλλων Ελληνικών πόλεων. Τότε, έλεγε, οι βασικές έννοιες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης, της Ηθικής, της Ισότητας, της Ευδαιμονίας, της Αυτάρκειας, της Αυτοτέλειας θα βρούνε το δρόμο τους για εφαρμογή. Αντίθετα, αν το ανθρώπινο γένος συνεχίσει να πορεύεται με καθεστώτα αντιδημοκρατικά, από πολιτικό υποκείμενο θα μετατραπεί σε πολιτικό αντικείμενο στα χέρια των επίδοξων φαύλων και των ισχυρών κάθε εποχής.
Στην συνέχεια μελέτησα τα δυο βιβλία του «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ένα άγνωστο πολίτευμα» και γοητεύθηκα.
Μετά δέκα μέρες συνειδητοποίησα, ότι είχα αφήσει τα ποιήματα. Ένα περίεργο συναίσθημα και μια ορμή γεννήθηκε ξαφνικά μέσα μου. Στο μυαλό μου καρφώθηκε μια ιδέα. Να ξεκινήσω, να γράψω ένα βιβλίο.
Τα βιβλία του νεόφιλου κ. Κόντου με είχαν πραγματικά αναστατώσει.
(Συνεχίζεται)
