φωτογραφία Νικήτας Παπαϊωάννου
Με αφορμή την παρουσίαση των Αλληλέγγυων Ημερών μεθαύριο Παρασκευή 21 Ιουνίου στις 8.30 το βράδυ στο καφέ Νήσος αναδημοσιεύουμε τη συνομιλία μας με τον συγγραφέα Δημήτρη Ποταμιάνο. Επίκαιρα όσο ποτέ τα όσα διαπραγματεύεται
Αλληλέγγυες μέρες, λοιπόν, ο τίτλος για το καινούριο βιβλίο του Δημήτρη Ποταμιάνου. Η ταυτότητα του συγγραφέα, για όσους δεν τον έχουν υπόψη τους, πολυεπίπεδη. Διαβάζουμε στο διαδίκτυο:
Ο ∆ηµήτρης Ποταµιάνος είναι οµότιµος καθηγητής επικοινωνίας του Παντείου Πανεπιστηµίου. Σπούδασε κοινωνικές επιστήµες και ανθρωπολογία στο Πανεπιστήµιο του Παρισιού και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Ιστορίας του ίδιου πανεπιστηµίου το 1972. Στο ενεργητικό του έχει πλούσιο συγγραφικό έργο και µακρά εμπειρία σε θέµατα Τουρισμού, ως διευθυντής γραφείων του ΕΟΤ εξωτερικού επί σειρά ετών. Είναι συνεργάτης του µη κερδοσκοπικού οργανισμού CAID – Κοινωνία, Επιστήµη, Τέχνη, ενώ διατέλεσε πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής του ∆ιεθνούς Φεστιβάλ Επιστημονικών Ταινιών, που διοργανώνει στην Αθήνα ο οργανισµός. Χόµπι του, η γαστρονομία, στο πλαίσιο της οποίας εντάσσονται οι εκπομπές του στην ΕΡΤ (1992-1993), σε συνεργασία µε τη Μαλβίνα Κάραλη, καθώς και ο εικονογραφημένος τόµος «Νόστιµες Μέρες». Σημαντικό είναι επίσης να αναφερθούμε στο πεζογραφικό του έργο, την αντιμιλιταριστική νουβέλα «Το καθαρό μέτωπο» και την οικογενειακή σάγκα «Χωρικά Ύδατα», όπως και το δοκιμιογραφικό: «Στον Κήπο»- μια σύγχρονη θεώρηση της Επικούρειας βιοθεωρίας, και «Ενικός- Πληθυντικός»- εξελικτική τεκμηρίωση της ανάδειξης και εδραίωσης της συνεργασίας
Και σ’ όλ’ αυτά προσθέστε την τακτική του αρθρογραφία σε ιστοσελίδες όπως το Protagon, ή ενίοτε και στο δικό μας Aeginalight. Ακαδημαϊκός, δάσκαλος, διανοούμενος, μάγειρας, γραφιάς όλων των βαθμίδων.
Αυτά προκύπτουν από τα ντοκουμέντα. Τώρα, από κοντά αν έχεις την τύχη να τον γνωρίσεις, η προσωπικότητα αυτή παίρνει μια υπόσταση ανθρώπινη, γενναία, περήφανη, σεμνή και δίκαιη. Μιλάμε για την πρώτη εντύπωση. Μια στενότερη γνωριμία θα φανερώσει χιούμορ, σπιρτάδα, γενναιοδωρία, καλή προαίρεση, προσήνεια, την ιδιότητα που κάνει έναν άνθρωπο πράο και γλυκομίλητο.
Κι οι Αλληλέγγυες Μέρες έχουν όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Είναι ένα φωτεινό, νοήμον βιβλίο, μια ελπιδοφόρα ανάγνωση της ανθρώπινης κατάστασης, εστιασμένη στη συλλογική μας δυναμική, αντί στον αδιέξοδο περιορισμό του καθένα μας.
Πριν κάποια χρόνια, όταν έψαχνα ξανά στο διαδίκτυο πληροφορίες για τον Δημήτρη Ποταμιάνο, με κάποια άλλη αφορμή, είχα εντυπωσιαστεί από μια ρήση του: «απέναντι στο Κακό, έχω να αντιτάξω ένα από τα μύρια πρόσωπα του Καλού.» Με τις Αλληλέγγυες Μέρες είναι σα να δείχνει στην πράξη τι σήμαιναν αυτά τα λόγια.
Α. L. «Τις προάλλες, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος, αναρτήσαμε ένα κείμενο μαθητών γυμνασίου της Πάργας όπου τα παιδιά έλεγαν λίγο πολύ ότι τα αφήνουν παγερά αδιάφορα οι παράτες κι οι επετειακές μεγαλοστομίες που θα συνόδευαν τον εορτασμό της, και διατύπωναν ευθαρσώς το δικά τους 3 βασικά ερωτήματα:
Πότε οι εκλεγμένοι θα είναι και οι εκλεκτοί;
Πότε αυτοί που παίρνουν αποφάσεις θα είναι και οι λογικοί;
Πότε θα διαψεύσουμε το θεώρημα του Αϊνστάιν :
«Μόνο δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία, και ως προς το σύμπαν διατηρώ κάποιες αμφιβολίες.»
Τι έχουμε να απαντήσουμε σ’ αυτά τα παιδιά;»
Δ. Π. «Με το βιβλίο μου προσπαθώ να αποδείξω ότι αυτή η μέρα δε θα έρθει αν δεν πιστέψουμε στη συλλογική ευφυΐα. Όταν έλεγε ο Σωκράτης ότι εν οίδα ότι ουδέν οίδα, δεν εννοούσε ότι έπασχε από αλτσχάιμερ, ήξερε πολλά, απλά δεν τα ήξερε όλα. Κανείς μας δεν ξέρει αυτά που μπορούμε να ξέρουμε όλοι μαζί. Και το πιστεύω αυτό. Η εποχή μας μάς δίνει όλη τη δυνατότητα, με την τεχνολογία, τα sites, να συζητήσουμε μεταξύ μας, να δούμε αντίθετες απόψεις, τα σκόρπια ταλέντα που υπάρχουν σ’ αυτόν τον κόσμο, τον κάθε άνθρωπο με τα μύχιά του. Τέρμα οι αυθεντίες. Αυθεντική μπορεί να είναι μόνο η συλλογική ευφυΐα. Αυτή είναι ο συνδετικός μας κρίκος. Έχουν γραφτεί πολλά εναντίον της βλακείας του πλήθους, γιατί παρασύρεται από δημαγωγούς οι οποίοι μπορούν να το εξάψουν. Το ζήτημα είναι να φύγουμε από κει, κι όπως λέει στο βιβλίο του The Wisdom of Crowds, ο James Surowiecki υπάρχουν 3 βασικές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συλλογική ευφυΐα. 1) η ποικιλία, 2) η διαφορετικότητα, 3) η αποκέντρωση. Κι αυτές τις 3 προϋποθέσεις μπορούμε να τις βρούμε μόνο στις περιφέρειες.»
Α. L. «Μιλάμε για τη δύναμη των social media αλλά ξέρουμε ότι κι εκεί πέφτει χειραγώγηση και δημαγωγία. Για να μην αναφερθούμε στις παρακολουθήσεις και ταυτοποιήσεις σε παγκόσμια κλίμακα.»
Δ. Π. «Τα social media θα συνεχίσουν να έχουν όλο και πιο κεντρικό ρόλο στο παιχνίδι. Το οποίο παιχνίδι είναι μια διαρκής διελκυστίνδα ανάμεσα σε υποσχόμενους θεσμούς και την επιτήρηση των θεσμών. Δεν αρκεί η καλή προαίρεση, πρέπει συνέχεια να επιτηρείς. Για παράδειγμα, όταν ξεκίνησε η Wikipedia γλίστρησαν διάφοροι επιτήδειοι μέσα και γράφανε ο καθένας το μακρύ του και το κοντό του. Το επισήμαναν οι διαχειριστές και πήραν τα μέτρα τους, με αποτέλεσμα να δίνει σήμερα πολύ αξιόπιστες πληροφορίες. Ούτε πρόκειται να αναχαιτιστεί αυτή η ανάγκη επικοινωνίας από το φόβο του όποιου Big Brother.»
Α. L. «Για τη σημερινή συγκυρία, στην Ελλάδα, ποια είναι η συμβουλή, πώς θα πρέπει να σταθούμε απέναντι στα απίστευτα που ζούμε;»
Δ. Π. «Πρώτα να εμπιστευτούμε τους εαυτούς μας και τις δυνατότητες να κινηθούμε συλλογικά, και δεύτερο να απαλλαγούμε από το δίπτυχο κράτος μπαμπούλας και κράτος μπαμπάς.»
Α. L. «Και τι μας εμποδίζει;»
Δ. Π. «Τρία πράγματα: ότι είμαστε φιλοχρήματοι, ότι έχουμε μικρή συμμετοχή σε κοινωνικές δράσεις, κι ότι είμαστε εξαιρετικά καχύποπτοι. Αλλά τα πράγματα αλλάζουν, εξελισσόμαστε. Σε πρόσφατη αμερικάνικη έρευνα οι νέοι άνθρωποι προτιμούν να εργαστούν σε ένα πόστο που θα υπηρετεί το κοινωνικό σύνολο παρά για να έχουν τις απολαβές των golden boys. Και στη χώρα μας τη βλέπουμε αυτή την αλλαγή – το Πελίτι, οι Ατενίστας, οι δικοί μας οι Aegina rising, φυντάνια είναι όλα.»
Όσο μιλάει μαλακώνουν τα αυτιά μου από τις αδιέξοδες κραυγές, μ’ αυτά και μ’ αυτά μετατρέπεται η ζωή από εφιάλτη σε υπέροχο ταξίδι. Οι εκδόσεις Ποταμός θα παρουσιάσουν τις Αλληλέγγυες Μέρες στο καφέ Νήσος την Παρασκευή 21 Ιουνίου στις 8.30 το βράδυ. Θα προλογίσουν ο Αλέξης Κράους κι ο Γιώργος Μπήτρος, ενώ αποσπάσματα θα διαβάσει η Άννα Γεραλή. Είναι απολύτως βέβαιο ότι δε θα είναι χάσιμο χρόνου.
Υ. Γ. Δανειζόμαστε την εξαιρετική παρουσίαση της Μαρίας Χούκλη για τις Αλληλέγγυες Μέρες. Δε θα αφαιρούσαμε ούτε θα προσθέταμε μια λέξη απ’ όσα λέει:
Δημήτρης Ποταμιάνος «Aλληλέγγυες μέρες» (Εκδόσεις Ποταμός)
Βικτώρια Τράπαλη
