Στο πρόσωπο του Ιωάννη Καποδίστρια, κάποια χρόνια πριν την έκρηξη της επανάστασης του ’21, οι Φιλικοί είχαν συναντήσει τον χαρακτήρα που θα μπορούσε να εκπληρώσει τους τρεις στόχους τους. Η ένταξη ενός σημαίνοντος Έλληνα στη μυστική οργάνωση –και τέτοιου μάλιστα διαμετρήματος- θα μπορούσε να προσελκύσει ισχυρή μερίδα διανοουμένων, ευπόρων, φιλελλήνων, οι οποίοι και θα στήριζαν με τα οικονομικά και πολιτικά τους μέσα την έναρξη μιας οργανωμένης επανάστασης. Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ήταν πόθος της Εταιρείας να αναλάβει την ηγεσία και μέσω της θέσης του ως Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας να εξασφαλιστεί η υποστήριξη της κραταιάς ομόδοξης χώρας του Βορά. Ωστόσο, ο Καποδίστριας αρνήθηκε την ηγεσία, αφού πίστευε πως οι περιστάσεις δεν ευνοούσαν την επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος, έτσι όπως η Φιλική Εταιρεία το σχεδίαζε. Άλλωστε και η θέση του ως διπλωμάτη δε συμβάδιζε με τη ριζοσπαστική δράση των Φιλικών. Με την πεποίθηση πως αν η Ρωσία υποστήριζε τον ελληνικό ξεσηκωμό οι άλλες δυνάμεις τις Ευρώπης θα στρέφονταν κατά της χώρας, δε ζήτησε καν τη συνδρομή του Ρώσου αυτοκράτορα Αλέξανδρου Α’.
Τον Μάρτιο του 1827, κι ενώ έχουν προηγηθεί αγώνες για τη σωτηρία της Ακρόπολης, η Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, εκλέγει τον Ι. Καποδίστρια ως τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας. Στις 26 Ιανουαρίου 1828, ο «Άγιος της Πολιτικής», όπως σήμερα χαρακτηρίζεται, φτάνει στην Αίγινα και ορκίζεται στον Μητροπολιτικό Ναό. Αυτό που συναντά είναι μια κατεστραμμένη –υλικά και πνευματικά- Ελλάδα. Η φτώχεια, η απαιδευσιά και η ορφάνια, που άφησε πίσω της η επανάσταση γίνονται το πρώτο του μέλημα, όπως και τα οικονομικά. Κατορθώνει με την παραμονή του στην Αίγινα – για ενάμιση περίπου χρόνο- να χτίσει σχολεία, το Ορφανοτροφείο, να οργανώσει την παιδεία και να θέσει της πρώτες βάσεις, όπου και θα στηριζόταν το νέο ελεύθερο ελληνικό κράτος.
Η έναρξη του τριημέρου με τους χαιρετισμούς και τη βράβευση του πατρός Εμμανουήλ
Από εχθές, η Αίγινα τιμά τον Ιωάννη Καποδίστρια σε ένα τριήμερο με εκδηλώσεις, αθλητισμό και διαλέξεις, όπως η χθεσινή του αναπλ. καθηγητή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Διονύση Καλαμάκη με θέμα την: «εκπαιδευτική πολιτική του Ιωάννη Καποδίστρια, ιδιαίτερα στην περιοχή του Αργοσαρωνικού». Ο ομιλητής τόνισε την καθοριστική για την εκπαίδευση και την πρόοδο του ελεύθερου κράτους εκπαιδευτική πολιτική, κατά την οποία η εκπαίδευση των Ελλήνων ήταν βασική ανάγκη, μιας και ο Κυβερνήτης πρέσβευε πως «η ανασυγκρότηση της νέας Ελλάδας και η θέσπιση των δομών της θα οφειλόταν στην παιδεία. Η πολιτική αυτή, θεμελίωσε την πρωτοβάθμια και τεχνική εκπαίδευση και όρθωσε την κατηγορία πως ο Καποδίστριας, μη θέλοντας να δημιουργήσει Πανεπιστήμιο, υπήρξε «εχθρός της παιδείας». Ακόμη και μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας στο Ναύπλιο, στις 4 Οκτωβρίου 1829, ο κυβερνήτης δε ξεχνά τα έργα που αφήνει πίσω στην Αίγινα. Αλληλογραφεί με τους διευθυντές του Κεντρικού Σχολείου και του Ορφανοτροφείου προκειμένου να ενημερωθεί για την πρόοδο των μαθητών, δε διστάζει, όμως, να κάνει δύο καταγεγραμμένες περιοδείες στον Αργοσαρωνικό, ώστε αυτοπροσώπως να αναγνωρίσει την πρόοδο συνομιλώντας με τους μαθητές, εξετάζοντάς τους ο ίδιος, όπως και πριν την αναχώρησή του. Στα χιλιάδες έγγραφα για τα οικονομικά προβλήματα, συναντάται και η έλλειψη χρημάτων για την πληρωμή των δασκάλων, όπου τη λύση δίνει η εκκλησία με το «δίσκο». Σε ολόκληρο τον Αργοσαρωνικό, ίσως η Ύδρα ως εστία της Αντιπολίτευσης, να μην ήκμασε εκπαιδευτικά, εξίσου με τις άλλες περιοχές. Είχε, αντίθετα αναπτύχθει ήδη από τα 1750 ως ναυτική δύναμη, αποτελώντας την ναυτική εστία της μέχρι τότε Ελλάδας. Τελειώνοντας το λόγο του, ο κος Καλαμάκης είπε: «Οι Αιγινήτες θα έπρεπε συχνά να έχουν τον Καποδίστρια στο μυαλό τους. Όσα έκανε στην Αίγινα, ήταν καθοριστικά για όσα συνέβησαν στο ελεύθερο κράτος».
Η έναρξη των τιμητικών εκδηλώσεων στο «ΤΙΤΙΝΑ», παρουσία της βουλευτού της ΔΗΜ.ΑΡ. στην Α’ Πειραιώς και ιστορικού Μαρίας Ρεπούση, των Λιμενικών Αρχών και δύο πρώην δημάρχων του κου Παναγιώτη Κουκούλη και του κου Δημήτρη Μούρτζη, ξεκίνησε με τον χαιρετισμό του δημάρχου Θεοδόση Σακκιώτη και του διεθνολόγου και προέδρου της Εταιρείας Ελλήνων Ευεργετών κου Ανάστου Δημητρόπουλου.
«Η κατοχύρωση της 26ης Ιανουαρίου ως δημόσια εορτή τοπικής σημασίας, ήταν αποτέλεσμα της επίμονης προσπάθειας του δήμου μας, της άρτιας, τεκμηριωμένης υποστήριξης της ίδιας της ιστορίας μας.» τόνισε ο κος δήμαρχος, ενημερώνοντας παράλληλα το κοινό για την εξέλιξη των εργασιών στο Κυβερνείο, για το οποίο όπως επισήμανε «επτά εργάτες δουλεύουν προκειμένου να παραδοθεί έως τα τέλη του ερχόμενου καλοκαιριού», ενώ εν συνεχεία έκανε γνωστό πως η δημοπράτηση του Εϋναρδείου που είχε δρομολογηθεί για τις 28 Ιανουαρίου, θα καθυστερήσει περί τον ένα μήνα, έπειτα από παρέμβαση της πολεοδομίας για το ρυμοτομικό σχέδιο της περιοχής.
«Ο Καποδίστριας έλεγε πως δε θα ησυχάσει ποτέ, όταν ένα από αυτά τα παιδιά δεν έχει να φάει.», υπενθύμισε ο κος Δημητρόπουλος, εξαίροντας την προσφορά υποτροφιών από τον Κυβερνήτη, προς τους νέους εκείνους του απελευθερωτικού αγώνα.
Τιμητική πλακέτα δόθηκε στον πατέρα Εμμανουήλ Γιαννούλη, για την προσφορά του στην ανάδειξη της καποδιστριακής περιόδου και την υποστήριξή του για την καθιέρωση της δημόσιας εορτής. «Τον ευχαριστούμε γιατί με τις προσωπικές του ενέργειες, δεν επέτρεψε να υπάρχει ψήγμα αμφισβήτησης για την Αίγινα ως πρώτη πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους, και έδωσε μια νέα δυναμική για την υποστήριξη της Αίγινας ως πρώτης πρωτεύουσας. Παπά- Μανώλη με τη δική σας συμβολή, αλλά και με την ανύψωση του πολιτιστικού επιπέδου του τόπου μας, τονίζεται η φυσιογνωμία του νησιού μας, αυξάνεται η τοπική μας αυτοπεποίθηση και ενισχύεται η τοπική ανάπτυξη.»
Ο πατήρ, παίρνοντας στα χέρια του την τιμητική πλακέτα, την αφιέρωσε στη «συνοδοιπόρο της ζωής του, την πρεσβυτέρα του», και μοιράστηκε με το κοινό μια ιδιαίτερη για τον ίδιο στιγμή. «Θυμάμαι, πρέπει να ήταν το καλοκαίρι του 1972, όταν ως φοιτητής επισκέφτηκα τον γέροντα- Παϊσιο στο κελάκι του στο Άγιον Όρος. Ήταν καθισμένος δίπλα από τον τάφο του γέροντά του, σε ένα πεζούλι κάτω από μια ελιά. «Από πού είσαι καλόπαιδο;», με ρωτά. «Από την Αίγινα, γέροντα», λέω. «Βρε παιδάκι μου, τι έχετε εσείς εκεί κάτω; Ευλογία έχετε! Σε δύο τόπους ένιωσα ευωδιά όταν βγήκα από το καράβι και πάτησα στεριά. Στην Τήνο και στην Αίγινα.». Τότε δεν το κατάλαβα, έπειτα συνειδητοποίησα την ευλογία και την πνευματική βαρύτητα που έχει αυτός ο τόπος.»
Στο τέλος της πρώτης ημέρας των εορτασμών προβλήθηκαν δύο ταινίες- ντοκιμαντέρ μικρού μήκους:
”26η Ιανουαρίου 1828 – Ίδρυση του σημερινού Ελληνικού Κράτους” , του Wayne Hall
”Αίγινα , Πρώτη Πρωτεύουσα της Ελλάδας ” της Σοφίας Σφυρόερα
Σήμερα Σάββατο 25/1/2014, το πρόγραμμα των εκδηλώσεων έχει ως εξής:
ΩΡΑ 11:00 ΣΙΝΕ ΤΙΤΙΝΑ
– Χαιρετισμός Δημάρχου Αίγινας
– Ημερίδα – Εισηγητές :
– Αιδ. Πρωτοπρεσβύτερος Πατήρ Εμμανουήλ Γιαννούλης με θέμα : Το χρονικό της αφίξεως του Ι. Καποδίστρια στην Ελλάδα και την Αίγινα
– κα Σοφία Σφυρόερα , Συγγραφεύς – Δημοσιογράφος με θέμα: Ιωάννης Καποδίστριας : Έρωτας και Πολιτική
– Δρ. Ανδρέας Κούκος – Νομικός – Καθηγητής Σχολής Εθνικής Αμύνης- Ταξίαρχος ε.α . Πρόεδρος Εταιρείας μελέτης Εργου Ι. Καποδίστρια με θέμα : Η σύγκρουση του Ιωάννη Καποδίστρια με τις μεγάλες Οικογένειες της Επανάστασης: αναφορές και νέα στοιχεία από τα Ρώσικα αρχεία.
Τόνια Ζαραβέλα
