Εν όψει του 2ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ που ξεκινάει αύριο Πέμπτη 5 Ιουνίου στον κινηματογράφο Άνεσις, επιδιώξαμε μια συνομιλία με τον Ηλία Μπόβαλη, ενορχηστρωτή του όλου εγχειρήματος.
Είναι ένας νέος άνθρωπος, δραστήριος και πολυτάλαντος, με μακρά θητεία και πείρα στο χώρο των πολιτιστικών εκδηλώσεων αλλά και της παραγωγής. Επί 8 χρόνια διευθυντής παραγωγής στην σειρά «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα» του Στέλιου Κούλογλου στην ΕΡΤ, άλλα 2 στην σειρά «Έρευνα» του Παύλου Τσίμα στο Μεγκα, και 1 χρόνο στην σειρά «οικολογικά ημερολόγια» στην ΕΡΤ, ήταν επίσης, συμπαραγωγός στην ταινία «Απολογία ενός Οικονομικού Δολοφόνου», ενώ σήμερα συμμετέχει με τη εταιρεία ELIBO PRODUCTIONS σε δύο παραγωγές ντοκιμαντέρ που είναι σε εξέλιξη. Αν προσθέσουμε σε όλ’ αυτά την επαγγελματική του πείρα στη διοργάνωση συναυλιών και γενικώς πολιτιστικών events, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η αφιλοκερδής ανάμιξή του τα τελευταία χρόνια με τα δρώμενα του νησιού.
Κατευθείαν στο θέμα μας, λοιπόν:
Β. Τράπαλη: “Αν δεν κάνω λάθος είναι η δεύτερη χρονιά που διοργανώνεται στο νησί το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ. Ποιοι είναι οι πρωτεργάτες της πρωτοβουλίας, ποια η περσινή σας πείρα από την ανταπόκριση του κόσμου, και ποιες οι φετινές προσδοκίες; “
Ηλίας Μπόβαλης: “Πραγματικά είναι η δεύτερη χρονιά, κι ελπίζω αυτό να συνεχίσει και τα επόμενα χρόνια. Πέρσι ο κόσμος ανταποκρίθηκε με μεγάλο ενθουσιασμό, που ομολογώ ότι ήταν μια μικρή έκπληξη για μένα, διότι γενικά το ντοκιμαντέρ είναι ένα «προϊόν» αρκετά δύσκολο! Δεν είναι σαν το σινεμά, που ο κόσμος πάει πιο εύκολα!
Το φεστιβάλ αυτό, υπάγεται στις περιφερειακές εκδηλώσεις, του διεθνούς ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Είναι μια πρωτοβουλία του ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, που καλεί όσες πόλεις θέλουν να συμμετέχουν, ώστε να προβληθούν τα ντοκιμαντέρ σε όσο πιο πολύ κόσμο γίνεται! Μετά, επιλέγει από τις προτάσεις που έχει, και ενημερώνει το τελικό πρόγραμμα των πόλεων. Το πρόγραμμα είναι αυτόνομο σε κάθε πόλη. Το φεστιβάλ μας δίνει μια επιλογή από 50 ταινίες, και εμείς επιλέγουμε τις 12-15 που θα παίξουμε.
Πέρσι το φεστιβάλ στην Αίγινα, έγινε υπό την αιγίδα της ομάδας AEGINA RISING. Η ομάδα αυτή δεν υπάρχει πλέον, οπότε το φετινό φεστιβάλ το οργάνωσα μόνος μου, με την βοήθεια εθελοντών, με την υποστήριξη της YELLO FISH και φυσικά με την μεγάλη βοήθεια του κινηματογράφου ΑΝΕΣΙΣ, και προσωπικά του Γιώργου Χαρτοφύλακα, που με τέτοιες ενέργειες αποδεικνύει πόσο πολύ «σινεφίλ» είναι. Να σημειώσουμε ότι η παραχώρηση του κινηματογράφου ΑΝΕΣΙΣ είναι δωρεάν! Φυσικά εισιτήριο δεν έχουμε (ελεύθερη είσοδος) , δεν είναι δηλαδή μια εκδήλωση όπου βγαίνει κάποιο κέρδος! Οσοι το κάνουμε, το κάνουμε από την αγάπη μας για το ντοκιμαντέρ και πάνω απ’ όλα την αγάπη μας για τον νησί. Να προσθέσω μια καινοτομία: φέτος, αντί εισόδου, συνεργαστήκαμε με την ομάδα ΑΙΓΙΝΑ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ, και όποιος θέλει μπορεί να φέρνει στην είσοδο, κάτι για τους συνανθρώπους μας που έχουν ανάγκη (τρόφιμα, ρούχα, κτλ).”
Β. Τ. “ Ποια θεωρείς τα highlights του φετινού προγράμματος; “
Ηλ. Μπόβαλης: “Πολύ δύσκολη ερώτηση, διότι αναγκάζομαι να απαντήσω με μια κλισέ απάντηση : όλα είναι ωραία! Το κάθε ντοκιμαντέρ έχει την αξία του. Μην ξεχνάμε ότι το ντοκιμαντέρ δε περιγράφει μια απλή ιστορία (όπως ο κινηματογράφος), αλλά την ίδια την ζωή μας . Έτσι, ενδιαφέρον και επίκαιρο είναι ΟΙ ΣΤΑΓΩΝΕΣ (για το θέμα της ιδιωτικοποίησης του νερού), Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ (που μέσα από το θέατρο περιγράφεται η κρίση στην εποχή μας) , ΤΑ ΘΕΡΙΝΑ ΣΙΝΕΜΑ (τα οποία δυστυχώς λιγοστεύουν χρονιά με χρονιά), το GR WORK IN PROGRES (που δίνει μια αισιόδοξη πλευρά της κρίσης), Ο ΑΛΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ (νομίζω ένα από τα πιο ¨δυνατά» ντοκιμαντέρ φέτος, με θέμα τον συνάνθρωπό μας) , ΤΟ ΝΗΜΑ (επίκαιρο ντοκιμαντέρ που ακολουθεί το πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα), το ιστορικό ντοκιμαντέρ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ (διότι η ιστορία διδάσκει – το εν λόγω ντοκιμαντέρ απέσπασε και το διεθνές βραβείο FIBRESCI στην Θεσσαλονίκη), το ΧΡΥΣΟ ΔΑΣΟΣ (με το επίκαιρο θέμα στις Σκουριές Χαλκιδικής). Γενικά το κάθε ντοκιμαντέρ έχει την ομορφιά του. Ανάλογα το θέμα, μπορεί να τραβήξει και το ανάλογο κοινό!”
Β Τ. “ Είσαι γενικά δραστήριος στα κοινά, ιδίως τα πολιτιστικά, αν κρίνουμε κι από τη συμμετοχή σου στις περσινές εκδηλώσεις του aegina rising. Υπάρχουν άλλα poject που έχεις στο μυαλό σου για το μέλλον;
Ηλ. Μπόβαλης. “Όπως είπα και πριν, η ομάδα AEGINA RISING δυστυχώς δεν υπάρχει πλέον. Αλλά και πάλι, άνθρωποι από μόνοι τους, ή παρέες ανθρώπων, μπορούν να προσφέρουν πολλά! Εκτός απ΄το φεστιβάλ ντοκιμαντέρ, προσπαθώ να βοηθήσω και στον αθλητισμό, ειδικά τα νέα παιδιά, και πιο συγκεκριμένα στο βόλεϋ και το μπάσκετ του Σαρωνικού. Αλλά δεν είμαι άνθρωπος που θα ήθελα να απαριθμήσω τι έχω κάνει. Όποιος με ξέρει, γνωρίζει ότι όσο μπορώ, θα βοηθήσω σε κοινωνικές και αθλητικές δραστηριότητες του νησιού μας.”
Β. Τ. “Αν περνούσαν από το χέρι σου 3 ευχές για το νησί, την Ελλάδα, τον ευρωπαϊκό νότο στο σύνολό του, μεσούσης της κρίσης που φαίνεται ότι απειλεί πολλά από τα κοινωνικά κεκτημένα της γηραιάς ηπείρου, τι θα ζητούσες;”
Ηλ. Μπόβαλης: “Να προσπαθήσουμε να σκεφτόμαστε ομαδικά / κοινωνικά, και όχι ατομικά ! … Να επενδύσουμε στα νέα παιδιά, με μια σωστή παιδεία, ώστε η επόμενη γενιά να μην κάνει τα δικά μας λάθη ….. Να βλέπουμε τη ζωή θετικά, παρόλα τα προβλήματα που υπάρχουν γύρω μας, διότι δεν μπορεί, κάποια στιγμή θα φτιάξουν τα πράγματα!”
Ακόμα, σημειώνει ότι στην προβολή της ταινίας ΘΕΡΙΝΑ ΣΙΝΕΜΑ θα παραβρεθεί η σκηνοθέτης της κ. Μαγδαληνή Ρεμούνδου, ενώ ΤΟ ΝΗΜΑ θα προλογίσει ο μοντέρ της ταινίας Άγγελος Αγγελίδης, ο οποίος και θα έρθει επί τούτου από το Παρίσι.
“Ίσως παραβρεθούν κι άλλοι συντελεστές ταινιών, αλλά δεν το ξέρουμε ακόμα,”συμπληρώνει.
Βικτώρια Τράπαλη
Αναλυτικό πρόγραμμα Φεστιβάλ
ΠΕΜΠΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ
21:15 Οδοιπορικό στους Δελφούς
Ελλάδα, 61’, 2013
Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός και η Αμαλία Μουτούση. Η Λυδία Κονιόρδου. Η Μαρία Σκουλά και ο Κορνήλιος Σελαμσής. Κοινό τους στοιχείο, η καλλιτεχνική εμπειρία στο Αρχαίο Θέατρο. Ξεκινούν ένα ταξίδι στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών, με κατάληξη το μικρό αρχαίο θέατρο. Παράλληλα, μια ομάδα φυσιολατρών ξεκινά από το λιμάνι της Ιτέας με τα πόδια, ακολουθώντας το αρχαίο μονοπάτι που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο. Ο Λάκης Παπαστάθης επισκέπτεται το σπίτι του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού που βρίσκεται πολύ κοντά στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών. Ένα παράξενο ταξίδι, όπου όλοι προσπαθούν να αισθανθούν την ενέργεια ενός χώρου που συνδέει το μαγικό με το θεϊκό, την Ιστορία με το Μύθο, την Τέχνη με το Πνεύμα.
22:30 Σταγόνες
Ελλάδα. 90′. 2014
Η ιδιωτικοποίηση του νερού είναι ο πιο ορατός και άμεσος κίνδυνος που διατρέχει τη ζωή και την ευημερία μας, ειδικά σε μια συγκυρία όπου όλα τα βασικά αγαθά μπαίνουν στο στόχαστρο της ιδιωτικής κερδοσκοπίας. Η άμεση πώληση των πηγών και των δικτύων διαχείρισης νερού είναι η εμφανής ιδιωτικοποίηση, με συνέπειες που μπορεί κανείς ίσως να φανταστεί. Αυτό που είναι λιγότερο προφανές και λείπει από τη σχετική συζήτηση είναι η έμμεση ιδιωτικοποίηση των υδάτων. Πρόκειται για μια διαδικασία που περνά αθέατη, σχεδόν, από δίπλα μας εδώ και δεκαετίες, κι έχει ολέθριες συνέπειες για την υγεία που θίγουν και την ίδια την επιβίωσή μας. Αυτές οι ορατές και μη πλευρές της ιδιωτικοποίησης του νερού αναδεικνύονται σ’ αυτό το ντοκιμαντέρ.
00:15 Η τέχνη της κρίσης, η περίπτωση του θεάτρου
Ελλάδα, 55’, 2013
Αντιμέτωποι με τα πολλαπλά πρόσωπα της κρίσης, οι καλλιτέχνες επινοούν τρόπους για να καθρεφτίσουν την πραγματικότητα γύρω τους. Η αγάπη τους για το θέατρο γίνεται πείσμα και η ανάγκη να πουν τις δικές τους ιστορίες μεγαλώνει. Με μηδενικούς, σχεδόν, προϋπολογισμούς, εξορμούν σε δρόμους, πλατείες, αυτοσχέδιους χώρους ή, στην καλύτερη περίπτωση σε μικρά θέατρα, δρώντας και αντιδρώντας στην πιο σημαντική στιγμή της μεταπολεμικής ιστορίας της χώρας τους. Την ίδια ώρα που παραδοσιακοί θεσμοί καταρρέουν, συχνά από την εγκατάλειψη της πολιτείας, καινούργιες δυνάμεις παραγωγής και δημιουργίας αναδύονται, προσδίδοντας μια μεγάλη δυναμική στο θεατρικό τοπίο της χώρας.
Το κοινό ανταποκρίνεται, ακολουθεί, συμμετέχει, εκπλήσσοντας όλους αυτούς που προέβλεπαν τον μαρασμό του θεάτρου.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ
21:15 2013 Θερινά σινεμά στην Αθήνα
Ελλάδα, 45’, 2013
2013: η Αθήνα βιώνει την οικονομική κρίση. Η κάμερα αποτυπώνει ζοφερές εικόνες εγκατάλειψης, ερήμωσης και παρακμής από το κέντρο της πόλης και τις γειτονιές της. Οι θερινοί κινηματογράφοι της Αθήνας αντιστέκονται, ανθούν ως αξιοθέατα και πόλος έλξης για τους τουρίστες, επανέρχονται στην αρχική τους «πλανόδια» δράση, γεμίζοντας αυλές, πάρκα και πλατείες, και γίνονται ο συνεκτικός ιστός μιας πανικόβλητης κοινωνίας σε κρίση. Συνεχίζουν τα θερινά σινεμά της Αθήνας, αγαπημένο είδος μαζικής ψυχαγωγίας, να αποτελούν όαση για απόδραση από την μουντή, απάνθρωπη καθημερινότητα – ή πλήττονται από την ύφεση;
22:10 Στο φαρμακείο
Ελλάδα, 41’, 2013
Μια απεικόνιση της Ελλάδας στα χρόνια 2010-12, μέσα από ένα φαρμακείο.
23:10 GR. Work in Progress
Ελλάδα-Ιταλία, 83’, 2014
Τρεις Έλληνες προσπαθούν να πάρουν το μέλλον στα χέρια τους. Θα μπορούσε αυτή η κρίση να γίνει η ευκαιρία για ν’ αλλάξουμε τους εαυτούς μας και την κοινωνία μας; Μέσα από τις ιστορίες των τριών πρωταγωνιστών, βιώνουμε το δυναμικό μιας θετικής αλλαγής στη σημερινή Ελλάδα που ξεκινά από κάτω. Ακολουθούμε τον μοναχικό Γιώργο που βρίσκει τη δύναμη να υπερβεί τις δυσκολίες του και να ξαναχτίσει τη ζωή του. Συνεχίζουμε με την οικογένεια του Γρηγόρη που, ενδυναμωμένη, αναζητά μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Τέλος, η Εθελοντική Ομάδα Νομού Πιερίας, γνωστή από το «κίνημα της πατάτας» (με τον Ηλία), παράγει ισχυρό αντίκτυπο στη κοινωνία, προκαλώντας τους μεσάζοντες της κλασικής αγοράς τροφίμων και μετουσιώνοντας σε πράξη την αλληλεγγύη και την άμεση δημοκρατία.
ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ
21:15 Ο άλλος άνθρωπος
Ελλάδα, 34’, 2013
Ο Κωνσταντίνος Πολυχρονόπουλος, εμπνευστής της κοινωνικής κουζίνας «Ο άλλος άνθρωπος», στήνει την φορητή του κουζίνα σε διάφορα σημεία της Αθήνας και προσφέρει στους συνανθρώπους του τροφή, αλληλεγγύη, επικοινωνία και σεβασμό. Συνοδοιπόροι του σ’ αυτή τη διαδρομή, οι απλοί άνθρωποι που βοηθούν με όποιες δυνάμεις έχουν, προσφέροντας από το υστέρημά τους σ’ όσους το έχουν ανάγκη. Καθημερινά η ιστορία τους εξελίσσεται στο δρόμο με την ελπίδα να αφυπνιστούν συνειδήσεις.
22:00 Στο νήμα
Ελλάδα-Γαλλία, 73’, 2013
Η ταινία Στο νήμα ακολουθεί τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα κατά τη διάρκεια ενός ολόκληρου έτους. Από την εκστρατεία των εκλογών του Ιουνίου 2012 μέχρι το κλείσιμο της ΕΡΤ τον Ιούνιο του 2013, ρίχνει φως στην προσωπικότητα του Τσίπρα, στις πολιτικές απόψεις και στις φιλοδοξίες του. Από τον Αλέξη Τσίπρα, τον άνθρωπο στην πρώτη γραμμή, μέχρι το Πολιτικό Γραφείο του κόμματος όπου χτίζονται στρατηγικές και οι πολιτικές γραμμές εξελίσσονται. Στο πλαίσιο της πολιτικής αναταραχής, οι Έλληνες πολίτες προσπαθούν να λάβουν απαντήσεις στα θεμελιώδη και δραματικά ζητήματα τους.
23:30 Καλάβρυτα – Άνθρωποι και Σκιές
ΒΡΑΒΕΙΟ FIBRESCI ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΟΛΟΝΙΚΗΣ
Ελλάδα, 112’, 2014
Καλάβρυτα. Δεκέμβριος 1943. Ένας αφανισμός. Εκτέλεση ολόκληρου του ανδρικού πληθυσμού από 14 χρονών και πάνω. Πυρπόληση όλων των σπιτιών. Και απέμειναν οι μανάδες. Με τα μικρά τότε παιδιά τους. Τα οποία σήμερα είναι ηλικιωμένοι άνθρωποι. Δεν είναι μονάχα η μνήμη της καταστροφής και του αίματος που τους έχει στοιχειώσει. Είναι τα ερωτήματα που βαραίνουν ακόμα περισσότερο. Θα είχαμε αποφύγει την καταστροφή αν οι αντάρτες δε σκότωναν τους Γερμανούς; Τι σημαίνει η λέξη αντίποινα; Και τι η λέξη καταστροφή; Γιατί εμείς; Περισσότερο από ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ πάνω στη φρίκη, μια ταινία συλλογικό πορτρέτο των επιζώντων που προσπαθούν, 70 χρόνια τώρα, να καταλάβουν ποιοι είναι και τι πραγματικά τους συνέβη.
ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ
21:15 Χρυσό δάσος
Ελλάδα, 24’, 2014
Ο Γιώργος Καλύβας είναι ένας γεωργός που δεν έκανε οικογένεια αλλά «έκανε» δέντρα, που λάτρεψε τη πατρογονική του γη και ζει μόνος του μέσα στο αρχέγονο δάσος των Σκουριών, καλλιεργώντας με αφοσίωση τις καρυδιές, τις καστανιές και φροντίζοντας τα μελίσσια του. Η μοίρα του Γιώργου είναι αλληλένδετη με τη μοίρα του δάσους, το οποίο κινδυνεύει λόγω του ορυκτού πλούτου που κρύβεται στο υπέδαφός του. Η πρόθεση μιας πολυεθνικής να κατασκευάσει ένα ορυχείο χρυσού μέσα στο δάσος των Σκουριών, μερικά μέτρα από το κτήμα του Γιώργου, έχει δημιουργήσει μια άνιση μάχη και έχει πολλαπλασιάσει γι’ αυτόν το μέγεθος της μοναξιάς και της απόγνωσης.
21:55 Κοινωνικό Ωδείο – Notes
Ελλάδα, 19’, 2014
ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΟΙΝΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Το Κοινωνικό Ωδείο είναι μια συλλογικότητα μουσικών στην Αθήνα που έχει στόχο να προσφέρει δωρεάν μαθήματα μουσικής σ’ όσους επιθυμούν να μάθουν μουσική και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα. Στο Ωδείο διδάσκουν 66 καθηγητές και φοιτούν 100 μαθητές διαφόρων ηλικιών. Ένα εγχείρημα που βασίζεται στην αλληλεγγύη και τη συνεργατικότητα, αποκτάει δύναμη αλλιώτικη και λειτουργεί με κανόνες διαφορετικούς από αυτούς που ξέραμε ώς τώρα.
22:30 pilgrIMAGE: προσκύνημα στην εικόνα
Καναδάς, 82’, 2008
Σ’ αυτό το road movie με θέμα το σινεμά, ο Πίτερ Ουιντόνικ ταξιδεύει σ’ όλον τον κόσμο παρέα με την εικοσάχρονη κόρη του Μίρα που ασχολείται με τα μίντια. Ταξιδεύουν στην ιστορία του κινηματογράφου και στο μέλλον των μίντια, εξετάζοντας το πώς διαφορετικές γενιές δημιουργών βλέπουν, χρησιμοποιούν ή κατασκευάζουν τις ταινίες, τις εικόνες, τον ήχο και τα μίντια. Απ’ τη γενέτειρα του Φελίνι ώς τη Νυρεμβέργη · από τον τάφο του Τσάπλιν ώς τα ιστολόγια των θεωρητικών της Βιέννης · απ’ τον Μάγο του Οζ ώς τον Ρωμαίο και την Ιουλιέτα · απ’ το ελβετικό χωριό του Ζαν Λυκ Γκοντάρ ώς τους καλλιτέχνες των μίντια στη Μπιενάλε της Βενετίας· κι απ’ την πρώτη ταινία των Λυμιέρ ώς την ακτιβίστρια των μίντια Φράνι Άρμστρονγκ, το pilgrIMAGE αναμειγνύει σύγχρονες και ιστορικές κινηματογραφικές τοποθεσίες με προσωπικές συναντήσεις και μαθήματα ζωής και κινηματογράφου.
