ΕΙΔΗΣΕΙΣ-ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΙ

Καστελόριζο: όλη η ιστορία μας σ’ ένα νησί

Written by aeginalight

Μοιραία όσο κι ωραία αυτή η μικρή γωνιά της χώρας.
Λες και της έπεσε ο κλήρος να σηματοδοτεί κάθε φορά πού πάμε και πού βρισκόμαστε.

Μοιραία όσο κι ωραία αυτή η μικρή γωνιά της χώρας.
Λες και της έπεσε ο κλήρος να σηματοδοτεί κάθε φορά πού πάμε και πού βρισκόμαστε.
Εκεί ανακοίνωσε ο Γιώργος Παπανδρέου στις 23 Απριλίου του 2010 την απόφαση της κυβέρνησής του για προσφυγή της χώρας στον μηχανισμό διάσωσης Ε.Ε. και ΔΝΤ, παρομοιάζοντας την πορεία που θα ακολουθήσουμε με μία «νέα Οδύσσεια για τον Ελληνισμό». Ελάχιστοι πείθονται σήμερα για το νομοτελειακό της απόφασης αυτής, ότι ήταν δηλαδή τα πράγματα όπως τα έλεγε ο τότε πρωθυπουργός και δεν υπήρχαν εναλλακτικές.
Ελάχιστοι πείθονται πως ό,τι συμβαίνει και ζούμε δε θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί – δρομολογηθεί αλλιώς. 

Όπως και να’ χει, οι αντιπρόσωποι που ψηφίσαμε μας πήγαν εκεί. Σήμερα το Καστελόριζο αναδεικνύεται ξανά στην επικαιρότητα, με εντελώς άλλη αφορμή: Πάρτι χλιδής Ελληνοαμερικανού κροίσου στο Καστελόριζο -Κλίντον, Ολάντ, Σαμαράς οι καλεσμένοι, μας πληροφορεί ο ιστότοπος www.iefimerida.gr.

Στον αντίποδα των Ευρωπαίων κοσμικών και του jet set που παρήλασε από το πάρτι της Εκατερίνα Ριμπολόβλεβα στον Σκορπιό, μια άλλη γιορτή γενεθλίων το Σάββατο στο Καστελόριζο θα γίνει χώρος συνάντησης των ισχυρών του πλανήτη. Ολοι θα σπεύσουν να πουν το happy birthday στον ομογενή Άντριου Λιβέρη, σύμβουλο του Ομπάμα, δισεκατομμυριούχο και πρόεδρο της The Dow Chemical Company, κλπ, κλπ.
Άσχετο αν κινδυνεύουν οι αιγιαλοί, τα δάση, οι ενεργειακοί πόροι της χώρας, άσχετο αν διαλύονται το κράτος δικαίου, πρόνοιας, το σύστημα υγείας και παιδείας, τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, οι ζωές, η προκοπή κι ελπίδα εν τω άμα. 
Αλλά ας ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία αυτού του μοιραίου, σηματοδότη τόπου που φιλοξενεί τόσο κραυγαλέα γεγονότα. Δεν θα το πάρουμε από την αρχή, από την γέννεσή του την νεολιθική περίοδο, και την τρικυμιώδη πορεία του μέσα στους αιώνες, (όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να τα ψάξει στο διαδίκτυο), θα σταθούμε στα σχετικά πρόσφατα ήθη και τα έθιμά του μόνο – μ’ έναν τρόπο, τα λένε όλα κι αυτά.
Τι είχαμε και τι χάσαμε, κοντολογίς:
Στο Καστελόριζο τις καλές εποχές, πριν ρημάξει ο τόπος, ο κόσμος γλεντούσε με το δικό του τρόπο, σύμφωνα με παλιά έθιμα που έχουν τις ρίζες τους στα τρίσβαθα της ιστορίας. Οι σφουγγαράδες κουβαλούσαν από τις τέσσερις γωνιές του κόσμου «της Προύσας και της Βενετιάς τα καλά» κατά τη λαϊκή έκφραση. Οι γυναίκες κάθονταν στο τραπέζι μαζί με τους άντρες και πίναν εισαγόμενα κρασιά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το παλιό έθιμο από το συνοικέσιο έως το γλέντι, όταν η νύφη ζητούσε σε γάμο το γαμπρό.

Η Καστελοριζιά γυναίκα ήταν αρχόντισσα-κυρά στο σπιτικό της. Η ευμάρεια και ο πλούτος του νησιού αντικατοπτρίζονται στις φορεσιές. Τα κοριτσάκια ντύνονταν ευρωπαϊκά ως τα δώδεκα τους χρόνια, οπότε υιοθετούν την τοπική φορεσιά, που είχε βυζαντινή μεγαλοπρέπεια. Είναι η πλουσιότερη και πιο βαρύτιμη απ όλες τις δωδεκανησιακές στολές. Το βαμβακερό ή μεταξωτό βρακί, ήταν απαραίτητο στοιχείο. Το πουκάμισο φοριόταν κατάσαρκα και έφθανε ως το γόνατο. Το ύφασμα ήταν συνήθως μεταξωτό και τα φαρδιά μανίκια κοσμούνταν με πυρίν, πιπίλα πλεγμένη με το βελόνι. Πάνω από το πουκάμισο φοριόταν το ζιπούνι, από βελούδο, με τα στενά μανίκια του κεντημένα με μαύρο και χρυσό γαϊτάνι. Η περιφέρεια τυλιγόταν πολλές φορές με το χρυσοΰφαντο χαμπουσάκι. Το διακοσμούσαν σιρίτια, φούντες και κουμπιά μεταξωτά. Η γούνα ήταν πανωφόρι από τσόχα ή βυσσινί βελούδο. Πλήθος κοσμημάτων, από βραχιόλια, δαχτυλίδια, σκουλαρίκια και λίρες συμπλήρωναν την τοπική γυναικεία φορεσιά.

Στο νησί όλα τα έθιμα, όλη η ζωή είναι ένα τραγούδι.
Ένα Καστελορίζικο δίστιχο λέει: «Της θάλασσας τα κύματα χτυπούν έξω στην ξέρη. Όσην αγάπην σ’ έχω ΄γω, ένας Θεός το ξέρει». Τραγουδούν τη χαρά, τραγουδούν και τον πόνο. Βασικά όργανα είναι το βιολί και το λαούτο και το τραγούδι είναι επηρεασμένο από τις απέναντι μικρασιατικές ακτές της Πισιδίας.
Το μεγαλύτερο πανηγύρι είναι αυτό που λαμβάνει χώρα στις 19 Ιουλίου, την παραμονή του εορτασμού του Προφήτη Ηλία. Αυτή τη μέρα οι ντόπιοι για να τιμήσουν τον άγιο πέφτουν στην θάλασσα.
Επίσης, στις 13 Σεπτεμβρίου γίνονται εορταστικές εκδηλώσεις για την απελευθέρωση του Καστελόριζου.

Β.Τ.

About the author

aeginalight

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.