Το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός του νησιού, το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας, είναι από χτες βράδυ κοντά μας για ένατη συνεχή χρονιά. Η έναρξη, στην παραλία της Αύρας, στάθηκε ακόμα μια μαγική βραδιά, με την Λίλυ Μάισκι στο πιάνο και τον Χράτσια Αβανεσιάν στο βιολί να καθηλώνουν το κοινό, προσφέροντας σπάνιες στιγμές ευδαιμονίας. Το φετινό πρόγραμμα μοιάζει άθλος τη δύσκολη εποχή της γενικευμένης λιτότητας και πενίας. 17 συναυλίες θα μας χαρίσει ως τις 30 Αυγούστου, με τη συμμετοχή 120 καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο. Ψυχή του εγχειρήματος, η διεθνούς φήμης πιανίστα Ντόρα Μπακοπούλου, “μάνα” κι εμπνεύστρια της γιγάντιας αυτής προσπάθειας, που τιμά όχι μόνο το νησί με την προβολή του ως κέντρο πολιτισμού στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και την ίδια τη φύση του ανθρώπου.
Στη σημερινή συζήτηση – απολογισμό, ωστόσο, συνομιλητή έχουμε τον Γιώργο Καλόφωνο, έναν από τους ακούραστους σκαπανείς της διοργάνωσης.
Β. Τράπαλη: “Θα μας κάνεις μια μικρή αποτίμηση της 9χρονης διαδρομής του Φεστιβάλ;”
Γ. Καλόφωνος: “Υπάρχουν δυο τρόποι για να αξιολογήσεις το αποτέλεσμα. Ο πρώτος έχει να κάνει με την καθαρά καλλιτεχνική του σημασία, και σ’ αυτό το επίπεδο είχε από την πρώτη στιγμή μεγάλη απήχηση λόγω κυρίως των εξαιρετικών επιλογών της Ντόρας Μπακοπούλου όσον αφορά το πρόγραμμα της κάθε χρονιάς. Για τον κόσμο που αγαπά τη μουσική, είναι κάτι που έχει μετρήσει ιδιαίτερα. Τους έδωσε τη δυνατότητα να απολαύσουν καλλιτέχνες που διαφορετικά ίσως δε θα είχαν την ευκαιρία να ακούσουν. Φυσικά, σ’ αυτό βοήθησαν πολύ κι οι σχέσεις της Ντόρας με τη διεθνή μουσική σκηνή.
Αλλά και ο κόσμος που δεν είναι τόσο εξοικειωμένος – δεν οφείλουν άλλωστε όλοι να είναι μύστες – μέσα σ’ αυτά τα 9 χρόνια έχει σιγά σιγά αποκτήσει άλλη σχέση με την κλασσική μουσική. Όπως πολλοί ντόπιοι, που στην αρχή μπορεί να έβλεπαν το φεστιβάλ σαν ένα ξενόφερτο θεσμό, μα παρακολουθώντας, ακούγοντας μια συναυλία, βλέποντας και το καλό που κάνει στον τόπο η σχετική προβολή, το αισθάνονται πια σαν δικό τους κομμάτι.
Κάθε μουσικό είδος, άλλωστε, απαιτεί εξοικείωση, η κλασσική μουσική ακόμα περισσότερο, αλλά όταν υπάρχει υψηλή ποιότητα μιλάει στην ίδια την ψυχή του ανθρώπου.”
Β. Τ. “Τη νέα γενιά έχετε καταφέρει να την προσεγγίσετε;”
Γ. Καλόφωνος: “Οι νέοι έχουν δικό τους τρόπο ζωής, όπως είχαμε κι εμείς στα χρόνια τους, αλλά, ναι, και σ’ αυτές τις ηλικίες έχουμε πετύχει κάποια διείσδυση, κυρίως εντάσσοντας στο πρόγραμμα συναυλίες που τους αφορούν – τζαζ για παράδειγμα, που είχαμε πέρσι, ή τις φετινές με την τεράστια, διαχρονική Δήμητρα Γαλάνη, τη Σαβίνα Γιαννάτου, και άλλους σημαντικούς δημιουργούς της έντεχνης μουσικής. Είναι υποχρέωσή μας, εφόσον κάνουμε αυτή την προσπάθεια, να βρούμε τρόπους να τους προσεγγίσουμε.”
Β. Τ. “Κεντρικός άξονας του φεστιβάλ φέτος το πιάνο – αυτό το ατίθασο μαύρο θηρίο, όπως το χαρακτήρισε η κ. Μπακοπούλου σε πρόσφατη συνέντευξή της. Με ποιο τρόπο θα το τιμήσετε;”
Γ. Καλόφωνος: “Φέτος οι συναυλίες θα δοθούν σε τρεις χώρους, έξι στην παραλία της Αύρας, μια στο μικρό θέατρο Ιάσονα Μολφέση, κι οι υπόλοιπες όλες στο Ναό του Σωτήρα πίσω από το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο. Επιλέξαμε τον χώρο αυτό όχι μόνο για τον ιστορικό του συμβολισμό, αλλά και για την ακουστική του: επειδή είναι συγκεντρωμένος, δε χρειάζεται μικροφωνική υποστήριξη ο ήχος του πιάνου, και θα μπορέσουμε να απολαύσουμε τον ήχο του μοναδικού αυτού όργανου εντελώς φυσικά. Η πρώτη είναι αύριο Κυριακή, με την πανσέληνο, και πιστεύω πως όσοι την παρακολουθήσουν θα ζήσουν μια σπάνια εμπειρία.”
Β. Τ. “Όλα όσα λέμε ακούγονται μαγικά, εντελώς διάφορα από τα αδιέξοδα της σημερινής εποχής. Οικονομικά επιβιώνει το φεστιβάλ;”
Γ. Καλόφωνος: “Φυσικά κι είναι παθητικό μέχρι τώρα. Αν δεν υπήρχαν οι μόνιμοι χορηγοί που το στηρίζουν δε θα καταφέρναμε να δώσουμε αυτόν τον αγώνα. Και στους μόνιμους χορηγούς δεν περιλαμβάνονται μόνο τα ΜΜΕ, τοπικά και πανελλαδικά, που μας προβάλουν ως χορηγοί επικοινωνίας, και τα ευχαριστούμε πολύ γι αυτό, ούτε μόνο οι τοπικοί επιχειρηματίες, ή οι ιδιώτες που συχνά βάζουν το χέρι βαθιά στην τσέπη για να μας βοηθήσουν, αλλά κι οι ίδιοι οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν.
Ξέρεις, τα πιο συγκινητικά είναι αυτά που ο κόσμος δεν καταγράφει ίσως σε μια συναυλία, αλλά που παρ’ όλ’ αυτά σηματοδοτούν την φύση και τη διάστασή της.
Το γεγονός ότι στο φεστιβάλ ακούγεται αυτή η μοναδική μουσική σε εξωτερικούς χώρους, δίπλα στη θάλασσα, κάτω από την Κολώνα, ή στον περίβολο ενός ιστορικού κτιρίου, έχει τη δική του σημασία. Οι καλλιτέχνες που έρχονται και γνωρίζουν το νησί το ερωτεύονται, κι όχι μόνο ξανάρχονται ευχαρίστως όταν το ζητάμε, με μειωμένες οικονομικές απαιτήσεις λόγω των δεδομένων συνθηκών, αλλά και γίνονται οι καλύτεροι πρέσβεις της Αίγινας στους φίλους, τους γνωστούς τους.
Ειδικά τώρα που – πάλι εξαιτίας της οικονομικής δυσχέρειας – συχνά τους φιλοξενούν στα σπίτια τους οι Φίλοι του Φεστιβάλ, και ζουν, γνωρίζουν την καθημερινότητα και τη φιλοξενία μας, αυτή η αγάπη για τη χώρα μας, το νησί, τον λαό μας, απλώνει ακόμα πιο πολύ. Είναι ένα νομίζω ακόμα λιθαράκι στο χτίσιμο της Ελλάδας που όλοι θέλουμε.”
Βικτώρια Τράπαλη
