Προβληματισμοί με αφορμή την συνέντευξη μιας Δασκάλας

Αλλά πιστεύω/θεωρώ/νομίζω ότι:

1. Λέει η κ. Χαμαλέλη: “Στην Ελλάδα, το ξέρουμε όλοι, δεν υπάρχει αυτό που λέμε σοβαρή εκπαιδευτική πολιτική. Και τούτο γιατί συχνά τη διαχειρίζονται άνθρωποι που δεν έχουν καμία σχέση με αυτήν, που αποφασίζουν «χωρίς εμάς, για μας. Ως εκ τούτου και απ’ ό,τι έχει δειχθεί μέχρι τώρα, παίρνονται αποφάσεις περισσότερο για να φανεί ότι επιτελείται κάποιο έργο, αποφάσεις που, ενώ τάζουν πολλά και φέρουν βαρύγδουπα ονόματα, είναι συνδεδεμένες με κάποιες σκοπιμότητες, αυτές που προτάσσει η εκάστοτε κυβέρνηση και σε λίγο χρονικό διάστημα ξεφουσκώνουν σαν “μπαλόνι”. 

Αν εδώ αντικαταστήσουμε το “εκπαιδευτική πολιτική” με το πολιτική για την υγεία, για τον πολιτισμό, τη γεωργία, την οικονομία, τη χωροταξία, τη διοικητική μεταρρύθμιση κ.ο.κ. βλέπεις ότι τα λεγόμενα της Δασκάλας ισχύουν για όλες τις εκφάνσεις της κυβερνητικής πολιτικής. Και έτσι βρίσκεσαι στη ρίζα του κακού: την εκάστοτε πολιτική των κυβερνώντων και τη συμπεριφορά των κυβερνωμένων. Δηλαδή την έλλειψη πολιτικού ήθους των πολιτικών και πολιτικής ωριμότητας των ψηφοφόρων. Και όσο έρεε το χρήμα, όλοι βολεύονταν σε μια κατάσταση ανευθυνότητας/ ανυπευθυνότητας και ευδαιμονίας. Όσο για το μέλλον; Que sera, sera, whatever will be, will be, θα μπορούσε να είναι το έμβλημα/”οικόσημο” στις μεγαλύτερες περιόδους στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας… Ελάχιστες ήταν οι στιγμές της κοινωνικής και “εθνικής” ανάτασης. Πιστεύω ότι αυτό συνέβαινε όταν υπήρχε κοινός εχθρός, πράγμα που μας συσπείρωνε.

2. Όποιος πολιτικός δοκίμαζε να εμφανίσει την αληθινή εικόνα των πραγμάτων ή να ανατρέψει αυτήν την εικόνα της μπαχαλοκρατίας, του χαβαλέ και του πελατειακού κράτους μαυριζόταν στις κάλπες. Άσε που και όποιος μεμονωμένος δημοσιοϋπάλληλος προσπαθούσε να εργαστεί πραγματικά και κατά συνείδηση ήταν “μαλάκας”, “κορόιδο”, “χαλούσε την πιάτσα” ή, στην καλύτερη περίπτωση, “ρομαντικός” και “αιθεροβάμων”. Αν επέμενε, φορτωνόταν όλη τη δουλειά και τις ευθύνες με αποτέλεσμα να του ζητάνε από πάνω και τα ρέστα…

3. “Οράματα” και “μεταρρυθμίσεις” εφαρμόστηκαν ελάχιστες φορές. Περισσότερο στα λόγια ήταν. Οι διαπλοκές, τα συμφέροντα των πολιτικο-οικονομικά κρατούντων αλλά και η αντίδραση του γραφειοκρατικού μηχανισμού που στήριζε το πελατειακό κράτος δεν επέτρεπαν αλλαγές. Έτσι, το σύστημα (υπο)λειτουργούσε ανορθολογικά, αλλά πάνω απ’ όλα φρόντιζε να αυτοσυντηρείται. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις συναίνεσης ή έστω αποδοχής μιας αλλαγής ήταν όταν φτάναμε στο μη περαιτέρω ή γίνονταν κατά τύχη ή στη ζούλα. 

4. Λόγω της “οικονομικής δυσπραγίας”, όλα αυτά έχουν βγει στη φόρα. Αυτά που λέει η Δασκάλα μπορεί να στα πει οποιοσδήποτε πολίτης έχει την πολιτική σκέψη και ωριμότητα να βλέπει πέρα από τη μύτη του. 

5. Όντας στα “αριστερά” τόσα χρόνια, έχω βαρεθεί να φορτώνω τα πάντα στην πλουτοκρατία, τη δεξιά και τη σοσιαλδημοκρατία. Δεν μου αρκεί πλέον αυτό, εδώ και αρκετά χρόνια. Να μην επεκταθώ και στην εμπειρία μου από το ποιόν αυτών που απαρτίζουν το “χώρο”. Δεν αξίζει τον κόπο, (υποκρισία, προσωπικές φιλοδοξίες, ανταγωνισμοί, ομφαλοσκόπηση, οπορτουνισμός, αριβισμός, ασυνέπεια, αντιφάσεις, προδοσίες, κωλοτούμπες κτλ.κτλ…). Άσε που η αντιπολεμική/φιλειρηνική/αντιβίαιη κοσμοθεωρία μου (επειδή πιστεύω ότι κάθε ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη και δεν πρέπει να σπαταληθεί/θυσιαστεί αλλά να βιωθεί) με κάνουν να είμαι σκεπτική απέναντι σε οποιοδήποτε “επαναστατικό” μέτρο/δράση. Ίσως και στην ίδια την επανάσταση.

6. Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν, τελικώς… Αν όχι ολοκληρωτικά και τυπικά (προς το παρόν, αλλά φοβάμαι το μέλλον), φτωχύναμε πολύ και μεγάλες μερίδες του πληθυσμού είναι άπορες. Δυστυχώς, ακόμη και κάποια ορθολογικά μέτρα που παίρνονται δεν εφαρμόζονται σωστά. Να μην πω για τα λάθος μέτρα, έ; Δυστυχώς, το πελατειακό κράτος και το τέρας του γραφειοκρατικού μηχανισμού δεν …. μεταρρυθμίζονται…. Εξακολουθούν μια χαρά να αυτοσυντηρούνται. Ούτε πραγματικά γενναίες αποφάσεις παίρνονται, ούτε γενναίοι να στηρίξουν κάποιες τάσεις εξορθολογισμού υπάρχουν. 

7. Τα 27 χρόνια εργασίας είναι λίγα για να συνταξιοδοτείται κανείς, έτσι κι αλλιώς. Δε λέω, η Δασκάλα σας προφανώς έχει δουλέψει πολύ, έχει πληρώσει τα ένσημά της, έχει μεγαλώσει τα παιδιά της, έχει στηρίξει την οικογένειά της. Κι εγώ συστήνω σε όποιον φίλο “θεμελιώνει” και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί να το κάνει. Τουλάχιστον αδειάζει θέση για κάποιον νεότερο. Αλλά κι αυτό είναι “κοντόφθαλμο” και θα το πληρώσουμε. Όλοι, αλλά οι επερχόμενες γενιές ακριβότερα. 

8. Επίσης λέω σε όποιο παιδί μπορεί να μεταναστεύσει να το κάνει. Έστω για μερικά χρόνια. Να ανοίξει το μυαλό του, να πάψουμε σαν κοινωνία να είμαστε τόσο Ελλαδοκεντρικοί. Έπειτα, έχουμε τους περισσότερους πτυχιούχους ΑΕΙ σε όλη την Ευρώπη. To brain drain δεν ισχύει εδώ. Ακόμα και ταξιτζήδες πτυχιούχους έχουμε σ’ αυτήν την παράξενη πατρίδα μας. Έχω γνωρίσει αρκετούς. Επίσης ξέρω παιδιά που δουλεύουν από δώ για το εξωτερικό (π.χ. κομπιουτεράδες, designers διαφόρων ειδών, χειροτέχνες)

9. Καθώς διάγουμε μια ακόμα εποχή του “ο σώζων εαυτόν σωθήτω”, αντί να μιζεριάζουμε, να ανασκαλεύουμε και να γκρινιάζουμε για τα χάλια μας, να βολευόμαστε στον αρνητισμό και στην μετάθεση των ευθυνών στην πλουτοκρατία, είναι καλύτερα να εστιάζουμε σε αυτούς που προσπαθούν, που δεν παραδίδονται, που είναι δημιουργικά μυαλά, που δουλεύουν αμειβόμενοι ελάχιστα και ψάχνονται για άλλες ευκαιρίες. Και να βοηθάμε τους πιο ευάλωτους. Εμείς οι ίδιοι, από άτομο προς άτομο ως ίσοι προς ίσο. Όχι να περιμένουμε από τον πατέρα-αφέντη Κράτος. Εξάλλου, ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος. 

10. Έχω γράψει στον καθρέφτη του μπάνιου μια φράση του Επίκτητου που με βοηθάει να τη βγάζω καθαρή σ’ αυτούς του χαλεπούς καιρούς: “Απέχου και ανέχου”. Την εφαρμόζω σε ό,τι αφορά τις πολιτικές συζητήσεις σαλονιού και καφενείου, το ξάναμα των αντιστασιακών στο φέισμπουκ, τις εκρήξεις καταπιεσμένης (δικαιολογημένης) οργής προς και από όλες τις κατευθύνσεις. Και σε μια γωνιά του μυαλού μου χορεύουν διαρκώς δυο άλλες λέξεις “αυτάρκεια” και “πολύτροπον”.