ΧΩΡΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Δυο τουρκόπουλα ζητούν προστασία από τον Καποδίστρια

Written by aeginalight

Σαν σήμερα, 27 Δεκεμβρίου του 1829, αρχίζει στο Ορφανοτροφείο της Αίγινας η λειτουργία μικρής βιβλιοθήκης, η οποία θα αποτελέσει τον πυρήνα της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Σαν σήμερα, 27 Δεκεμβρίου του 1829, αρχίζει στο Ορφανοτροφείο της Αίγινας η λειτουργία μικρής βιβλιοθήκης, η οποία θα αποτελέσει τον πυρήνα της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Με αφορμή την σημαντική αυτή για την ελληνική παιδεία επέτειο, μια “ανέκδοτη επιστολή” από τη Βιβλιοθήκη Μελών Πηλίου, όπου δυο τουρκόπουλα ζητούν  προστασία από τον Καποδίστρια.

από : users.sch.gr

Όταν ο Καποδίστριας ήλθε στην Ελλάδα φρόντισε να αντιμετωπίσει τα επείγοντα προβλήματα που είχε σωρεύσει για επτά χρόνια ο πόλεμος. Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα ήταν τα ορφανά που χρειάζονταν περίθαλψη. 

Προσωρινά το μοναστήρι του Πόρου φιλοξένησε στα κτήριά του το πρώτο “Ορφανοτροφείο” Το 1828 τα παιδιά μεταφέρθηκαν στην Αίγινα στις νέες εγκαταστάσεις του Ορφανοτροφείου (όπου σήμερα στεγάζονται οι “φυλακές Αιγίνης”). Εκτός από την περίθαλψη των ορφανών, οι δάσκαλοι στο νέο Ορφανοτροφείο προσέφεραν βασική εκπαίδευση στα παιδιά. Ο Γρηγόριος Κωνσταντάς από τις Μηλιές του Πηλίου, είχε οριστεί πρόεδρος της Επιτροπής Περίθαλψης με έδρα την Αίγινα. Η υπηρεσία δεχόταν αιτήσεις, τις αξιολογούσε και η Επιτροπή αποφάσιζε ποια παιδιά θα γίνονταν  δεκτά στο  “Ορφανοτροφείο Αιγίνης”. 

Κάποιες από τις “αιτήσεις” που δέχτηκε η Επιτροπή Περίθαλψης έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ο Πρόεδρος, Γρηγόριος Κωνσταντάς, τις ξεχώρισε, τις κράτησε στο προσωπικό του Αρχείο και όταν παραιτήθηκε (μετά την άφιξη του Όθωνα στο Ναύπλιο), τις πήρε μαζί του στις Μηλιές Πηλίου. 

Μεταξύ των “αιτήσεων” σώζεται και μια Επιστολή κακογραμμένη, σε πρόχειρο χαρτί. Ο συντάκτης (που υπογράφει ως “Γιαννάκης γιος του Χαλήλη”) φαίνεται να είναι παιδί που βρισκόταν σε απόγνωση. Ήταν από τις τουρκικές οικογένειες που μετά την απελευθέρωση της Κορίνθου αρνήθηκαν (ή δεν είχαν τα μέσα) να την εγκαταλείψουν. Ο πατέρας του παιδιού σκοτώθηκε (… εσκότωσαν τον πατέρα μας οι Έλληνες…). Κάποια οικογένεια βοσκών συμμάζεψε τον “Γιαννάκι” και τ αδέλφια  του και τα βάπτισε. Δεν διευκρινίζεται η στάση της μάνας απέναντι στη “βάπτιση” των παιδιών της.   

Δύο από τ’ αδέλφια του “Γιαννάκη” έφυγαν το ένα στο Άργος(ή στην Ύδρα) και το άλλο στην Άνδρο(πιθανόν ως υπηρέτες- “ψυχοπαίδια”- σε αρχοντόσπιτα). Ο συντάκτης της επιστολής (ο μικρός “Γιαννάκις”) βρέθηκε στην Αίγινα, με τη μητέρα και τον μεγαλύτερο αδελφό του. Αποφάσισε να ζητήσει από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Περίθαλψης, να τους κάνει δεκτούς στο “σχολείο” (στο Ορφανοτροφείο) επειδή όπως λέει “… δεν δυνόμεθα να δουλέψομε …”.

Η επιστολή 

αφέντη, σε προσκυνούμε οι δούλι σου και σκλάβη σου.  
αφέντη, ο πατέρασμας και η μάνα μας ήταν Τούρκη από την Κόρινθον και ήχαν τέσσαρα παιδία και αφού έπεσαι το κάστρο εσκότωσαν τον πατέραν μας οι Έληνες και εμάς τους δύο και την μάναμας μας επήρε ένας χριστιανός και βαπτηστίκαμε τόρα οκτώ χρόνους  

και το ένα αδέλφι μας το επήρε ένας τζομπάνης από τον μορέα και το άλλο το επήρεν ένας από το άργος και το έδοσε μίας γυναίκας ανδριότισας και έχομαι οκτώ χρόνους να ιδοθούμαι         

εμάς το μικρό παιδί ο αφέντησμας το έβαλεν εις το σχολίον το ελινικόν Έως εις τα τώρα εγώ και η μάναμου του έκανα χουσμέτη και ετρόγαμαι ψομή Τώρα ο αφέντησμας ευτόχηναι Του έκαψαι το σπήτη και τον έγδησεν ο κυρ παναγιοτάκης νοταράς και δεν έχει να μας δώση ψωμή και μας είπαι να φίγωμεν Αμά που να πάμε;   

εμής δεν δυνὀμεθα να δουλέψομεν να βγάλομαι ψομή και ήρθαμεν να σου ηπούμεν να μας βάλης και εμάς εις το δασκαλοιό οπού εφθίασε ο βασιλέασμας και να μας δώσης και ψωμή να φάμε όπως δίνης και τον αλουνόν παιδιόν οπού είναι ορφανά και θα ήμασθε σκλάβη σου όλον τον καιρόν και να κόβη ο θεός από τας ημέρας μας να σου δίνη χρόνους. και να ζήση ο βασιλιάσμας ο κυβερνήτης να μας δίνη ψομή να τρόμαι

αφέντη να γράψης του ζαμπήτη στην Ίδρα  να πάρη και το άλλο αδέρφι μας να σου το στήλη οπού είναι σκλάβος και έχομεν να τον ιδούμεν οκτό χρόνους και το έχει μια γυναίκα μαμοί και την λένε Κουτζοκατερίνη και να το βάλης και εκείνο εις το δάσκαλο και είναι μικρότερο από εμένα   

Αφέντη εμής δεν ηξεύρομεν να σου γράψομεν καλά καθώς πρέπει
εμεις δεν έχομεν που να πάμεν παρά πρότα προσκυνούμεν τον θεόν και δεύτερον την ευγενίαν σου οπού θα μας δώσης ψομή να φάμε  

ακόμη αφέντη σου λέμε και τούτο – ο πατέρασμας έδοσε πολά γρόσια εις το γένος και πράμα πολύ Άφησε και ένα ζευγολατειό και σταφήδα και τα τρόνε ο κόσμος και πότε ένας τα δουλεύη πότε ο άλλος αι κοντεύουνε να ξεραθούναι και αν είναι ορισμόσου πάρτα από εκείνους ναν τα εδώσης εμάς οπού ναν τα δουλεύη ο αδελφόσμας οπού να ζήση και εκείνος και η μάνα μας οπού είναι γριά και δεν ημπορί να δουλεύση 

και θα παρακαλούμεν τον θεό να σου χαρίζη ζωήν πολύν οπού θα μας κάμης και εμάς έλληνες 

και σε προσκυνούμεν οι δούλοι σου και σκλάβη σου
γιαννάκις του μπεηλή χαλήλη κορθηνού 
κωνσταντίνος του χαλίλη 

1829 μαρτίου 4 Αίγινα

φωτο:  Aegina Light

About the author

aeginalight

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.