Της Λίνας Μπόγρη-Πετρίτου
(ένα μικρό αφιέρωμα για τον καρπό της καλής τύχης και της ευημερίας το ροΐδι – όπως το λέμε ακόμα στην αιγινήτικη ντοπιολαλιά μας)
«Χίλιοι μύριοι καλογέροι, σ’ ένα ράσο τυλιγμένοι. Τι είναι, κορικάτσι μου;», συνήθιζε να με ρωτάει κάθε τέτοια εποχή, ο παππούς ο γεροντάκος, καθώς άφηνε πάνω στο ξύλινο τραπέζι της αυλής τα πρώτα φρεσκοκομμένα κατακόκκινα ρόδια, εκεί στο κτήμα της Περιβόλας.
«Και βέβαια είναι το ροΐδι», συνέχιζε συμφωνώντας με την απάντησή μου.
Ήταν τόσο λαχταριστός εκείνος ο κόκκινος σφιχτός καρπός με την κορώνα στην κορφή, γεμάτος ζουμερούς σπόρους, ίδια διάφανα ρουμπίνια!
Τι όμορφα που έδειχναν μέσα στο βαθύ πιάτο με την μπλε λουλουδένια μπορντούρα, πασπαλισμένα με ζάχαρη! Τότε σ’ εκείνα τα χρόνια της παιδικής ανεμελιάς, που κάθε φρούτο μπορούσες να το απολαύσεις μόνο στην εποχή του, και η προσμονή της ωρίμανσής του, το έκανε ακόμα νοστιμότερο!
Τα φρούτα, και ιδιαίτερα τα ρόδια αλλά και τα μήλα, που στόλιζαν τους στίχους των παιδικών παιχνιδιών μας, όπως:
«Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι να σε ρωτήσω, τί κάνει η κόρη.
-Πλέκει γαϊτάνι.
-Για ποιον το κάνει;
-Του μπάρμπα Γιάννη».
Αλλά και παραδοσιακά μας τραγούδια:
«Μήλο μου κόκκινο, ρόϊδο βαμμένο…»
Τα νυφιάτικα: «Νύφη μου ανέβα στον οντά κι έμπα στην κάμαρά σου,το ρόδι εκεί να σπάσουνε τα χέρια τα δικά σου.
Ως ειν’ το ρόδι σόγεμο απ’ την κορφή ως τον πάτο
έτσι και σεις να φιάξετε χρυσό νοικοκυράτο».
Στην ευχή της Πρωτοχρονιάς σαν σπάνε το ρόδι στην είσοδο του σπιτιού:
«Όσοι είναι οι σπόροι του, τόσα τα καλά κι άλλα τόσα τα φλουριά στο σπιτικό σας».
Σύμβολο της γονιμότητας, της υγείας, της καλής τύχης, της ευημερίας.
Η ιστορία, λέει, πως η ροδιά είναι ένα από τα αρχαιότερα δέντρα. Πως ξεκίνησε από τη Μεσοποταμία γύρω στα 4000 π. Χ. Ταξίδεψε στην Ασία και έφτασε στη Μεσόγειο. Δέντρο ανθεκτικό που αντέχει σε πολύ σκληρές συνθήκες. Λένε ότι μπορεί να ζήσει πάνω από 200 χρόνια. Στην Ελληνική μυθολογία μας όπου η ροδιά ήταν σύμβολο γονιμότητας και αναγέννησης, διαβάζουμε ότι η Αφροδίτη φύτεψε την πρώτη ροδιά στην Κύπρο. Ο Άδης δίνει κρυφά στην Περσεφόνη να φάει σπόρους ροδιού για την «δέσει» κοντά του πριν ανέβει πάνω στη γη.
Στον Όμηρο, στην Οδύσσεια, την βρίσκουμε να καλλιεργείται στους κήπους του βασιλιά Αλκίνοου. Ο Παυσανίας, στα «Κορινθιακά», αναφέρει ότι η Ήρα (στο ναό της), καθισμένη σε χρυσελεφάντινο θρόνο, στο ένα χέρι κρατάει το σκήπτρο και στο άλλο ρόδι. Στα «Θεσμοφόρια» στην αρχαία Αθήνα, οι γυναίκες έτρωγαν ρόδια για να είναι γόνιμες.Στα Ελευσίνια Μυστήρια,ιερείς φορούσαν στεφάνια από κλαδιά ροδιάς.
Σε όλους σχεδόν τους αρχαίους πολιτισμούς του κόσμου, βρίσκουμε παραδόσεις που έχουν σχέση με τη ροδιά και τους καρπούς της. Στην Αίγυπτο, μέσα σε σαρκοφάγους των Φαραώ βρέθηκαν ρόδια. Στην αρχαία Ρώμη, στόλιζαν τα μαλλιά της νύφης με κλαδιά ροδιάς. Οι αρχαίοι Φοίνικες, σε μεγάλες θρησκευτικές γιορτές, έδιναν ρόδια σαν σύμβολα ζωής. Οι αρχαίοι Πέρσες πολεμιστές κρατούσαν δόρατα στολισμένα με εγχάρακτες χρυσές ροδιές. Πίστευαν πως έτσι εξασφάλιζαν την επιστροφή τους.
Στην Κίνα, μέχρι σήμερα, δίνουν στους γάμους κεραμικά ρόδια. Οι Βεδουΐνοι, στη Μ. Ανατολή, σπάνε ρόδια στους γάμους.
Σε πολλές θρησκείες βρίσκουμε απεικονίσεις της ροδιάς και του καρπού της.
Στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρονται στην περιγραφή του Ναού του Σολομώντα και στο βιβλίο της Εξόδου, ο στολισμός των ιερατικών ενδυμάτων με ρόδια, «καθώς ο Κύριος πρόσταξε τον Μωϋσή». Σε διάσημα έργα τέχνης (Μποτιτσέλι, Λεονάντρο Ντα Βίντσι), πολλές φορές εμφανίζεται στα χέρια της Παρθένου.
Σαν σύμβολο αφθονίας δεν λείπει ποτέ από το γεωργό σαν ξεκινάει τη σπορά. Με το ρόδι που έχει ευλογηθεί στην εκκλησία ανήμερα του Σταυρού, ξεκινάει τη δουλειά στο χωράφι αφού το σπάσει πάνω στο υνί και ανακατέψει τους σπόρους που έχει στο σακούλι για τη σπορά.
Αλλά και σαν… ηδύποτον , η νοικοκυρά της εποχής φρόντιζε για την παρασκευή του! Στο «τετράδιον συνταγών» της γιαγιάς υπάρχει υποσημείωση, ότι αντί του κονιάκ βάζουν τσίπουρο, στην ίδια ποσότητα, για να μη σκουραίνει το χρώμα.
Δεν το είχα δοκιμάσει ποτέ. Η φράση ήταν πάντα ίδια: «Δεν είναι για παιδιά»!
Λικέρ από ρόδι
1 φλ. τσαγιού σπόρους ροδιού
1 » » ζάχαρη
1 » » κονιάκ, ένα μικρό ξύλο κανέλας, δύο γαρύφαλλα.
(οι δόσεις αυξάνονται ανάλογα)
Βάζουμε σε καθαρό γυάλινο βάζο, να κλείνει καλά, όλα τα υλικά εκτός του κονιάκ και το αφήνουμε έξω στον ήλιο για ένα μήνα. Κάθε τόσο για δυο φορές την ημέρα το κουνάμε μέχρι να διαλυθεί η ζάχαρη. Μετά από ένα μήνα το σουρώνουμε με τουλπάνι, και το βάζουμε σε καθαρό γυάλινο δοχείο, αφαιρούμε τα κανελογαρύφαλλα, προσθέτοντας το κονιάκ ή το τσίπουρο. Το αφήνουμε άλλη μία εβδομάδα να ωριμάσει και μετά είναι έτοιμο για σερβίρισμα.
Καλή σας επιτυχία!!!
