Την Παρασκευή το βράδυ στις 8.30 στο “Μηλοκύδωνο”, τον νέο πολυχώρο στους Ασώματους, ο Ανδρέας Κούνδουρος στο κανονάκι, ο Νεκτάριος Σταματέλος στο νέι, ο Φίλιππας Στρατάκης στο ταμπούρ κι ο Χρήστος Σύγγελος στο ούτι, μας καλούν για ένα ταξίδι στα άγνωρα νερά της οθωμανικής μουσικής.
Για το αχανές κι αχαρτογράφητο εν πολλοίς αυτό πέλαγος του ανθρώπινου πολιτισμού, πήραμε μερικές πληροφορίες από τον εμπνευστή της εκδήλωσης Ανδρέα Κούνδουρο.
Β. Τ. :Καταρχάς, πόσα χρόνια ασχολείσαι με την λεγόμενη “οθωμανική” μουσική;
Ανδρέας Κούνδουρος: Διακονώ μια 30ετία αυτή την μεγάλη παράδοση της Ανατολής αλλά και όλης της ανθρωπότητας. Βασίζεται στο μακάμ, που σημαίνει τρόπος, δρόμος, ήχος στα βυζαντινά. Η μουσική αυτή πλάστηκε δια μέσου των αιώνων, επηρρεαζόμενη κι επηρρεάζουσα, από Πέρσες, Άραβες, Οθωμανούς, όλες τις φυλές της Ανατολής. Την βρίσκουμε να κορυφώνεται στην Κωνσταντινούπολη σμιλευόμενη από Ρωμιούς, Εβραίους, Άραβες, Πέρσες, Αζέρους, ένα πολιτιστικό πάντρεμα που φτιάχνει καινούριο, διακριτό μουσικό είδος με βασικό άξονα τα μακάμ.
Β. Τ. :Θα μπορούσαμε να το πούμε κι όχημα παγκοσμιοποίησης, με τη σωστή σημασία της λέξης;
Αν. Κούνδουρος: Εγώ θα την πω παραδοσιακή τέχνη με υψηλό πνευματικό κι αισθητικό μήνυμα αλλά την ίδια στιγμή και ζωντανή μουσική που παίζεται σήμερα από πολλούς νέους σε όλον τον κόσμο. Με αρώματα και γεύσεις θεσπέσιες, τα μακάμια ζουν. Επίσης, σημαντική της διάσταση ο αυτοσχεδιασμός, το ταξίμι. Είναι εκεί που ο μουσικός θα δείξει τις γνώσεις του και την μουσική ευαισθησία του, και στέκεται κριτήριο παραπάνω από την δεξιοτεχνία.
Β. Τ.: Άλλο βασικό χαρακτηριστικό για μια πρώτη γνωριμία;
Αν. Κούνδουρος: Πρόκειται για μια κατά βάση προφορική παράδοση, από τον δάσκαλο στον μαθητή, που μόλις τις αρχές του 20ου αιώνα άρχισε να γράφεται σε παρτιτούρες, κι ήδη το 2010, που ήταν η Κωνσταντινούπολη πολιτισμική πρωτεύουσα της Ευρώπης, παρουσιάστηκαν 70.000 καταγεγραμμένα έργα. Αλλά αν το πάρουμε από την αρχή, την πρώτη περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας – τον 15ο αιώνα – διδάσκουν στο σεράι Πέρσες μουσικοί, μετά αναλαμβάνουν οι μεβλεβήδες, βλ. δερβίσηδες, που δεν χαρακτηρίζονται από μονολιθικότητα, στηρίζονται στον χορό και την μουσική και την ποίηση, κι έχουν επιδράσεις από τον χριστιανισμό την περίοδο των Σελτζούκων. Έτσι γεννιέται η οθωμανική μουσική.
Β.Τ. : Μιλάς για την ποίηση σα να είναι σημαντικό στοιχείο της…
Αν. Κούνδουρος: Είναι βασικό της κομμάτι. Οι μουσικές αυτές αποτελούν μελοποίηση θρησκευτικών (με την πολύ πλατιά έννοια) κειμένων – στίχων από την Περσία, την Τουρκία, τον Αραβικό κόσμο. Ένα παράδειγμα θα σου πω, έναν στίχο του μεγάλου μύστη Ρουμί:“Ναι, όλη η βροχή τ’ ουρανού πέφτει στη θάλασσα/μα δίχως αγάπη/ούτε μια σταγόνα δεν γίνεται μαργαριτάρι”. Στην μεθαυριανή παράσταση στο πρόγραμμά μας περιλάβαμε κομμάτια που οι στίχοι τους έχουν αναπλαστεί από 4 Έλληνες ποιητές στην γλώσσα μας, και μιλάνε στην ψυχή όσο και τα ποιήματα των δικών μας ποιητών.
Β. Τ.: Δυο λόγια για τους υπόλοιπους συντελεστές της συναυλίας της Παρασκευής;
Αν. Κούνδουρος: Είναι όλοι έμπειροι μουσικοί, οι οποίοι συμμετέχουν σε πολλά μουσικά σχήματα, και στην συγκεκριμένη συναυλία συμπράττουμε σαν μια προσφορά αγάπης, όχι μόνο εμείς οι μουσικοί, αλλά και τα παιδιά του Μηλοκύδωνου που θα μας φιλοξενήσουν.
Β. Τ.: Από τη μεριά σου προσωπικά, πώς εννοείς αυτή την “προσφορά αγάπης;”
Αν. Κούνδουρος: Θέλω να μοιραστώ το μεγαλείο αυτής της μουσικής και τα βαθειά συνασθήματα που προκαλεί. Κι επίσης είναι ένας τρόπος να γνωρίσω στους φίλους μου τι κάνω τόσα χρόνια.
Φυσικά, η είσοδος ελεύθερη
