Ετυμολογία: Δεκέμβριος από το Δέκα ως Δέκατος μήνας (στο ρωμαϊκό ημερολόγιο).
Ο χρόνος για τους Ρωμαίους άρχιζε από τον Μάρτιο. Έτσι ο Δεκέμβριος ήταν ο Δέκατος μήνας του χρόνου. Αυτό ακριβώς σημαίνει και το όνομά του που προέρχεται από τη λατινική λέξη decem που σημαίνει δέκα.
Δωδέκατος μήνας έγινε στο Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Ο Δεκέμβριος αντιστοιχεί στο Αττικό ημερολόγιο με το μήνα Ποσειδεώνα (12 Δεκεμβρίου – 10 Ιανουαρίου).
Ο λαός μας τον λέει και:
- Χριστιαννάρης
- Χριστουγεννάρης
- Χριστουγεννάς
- Χριστουγεννιάτης
- Αντριάς
- Βρωμαλίτης
- Δεκέμβρης
- Δεκέμπρης
- Καλικαντζαρόμηνας
- Χαμένος
- Χιονιάς
Παροιμίες για το μήνα Δεκέμβριο:
-
Δεκέμβριος, Χριστού γέννηση και καλός μας Χρόνος.
-
Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.
-
Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού.
-
Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.
-
Αγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας απεκρίθη : – Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί Αι – Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος.
-
Αν είν’ τα Γέννα φεξερά, είναι τα Φώτα θαμπερά.
-
Αν λείπω τ’ Άγια των Αγιών, τ’ Άη Νικολοβάρβαρα είμαι εδώ.
-
Αν πρώιμα η αμυγδαλιά ανθίσει τον Δεκέμβρη,βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε να ‘ρθει να μας εύρει.
-
Απ’ τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει κι ο χειμώνας.
-
Άστρα το χειμώνα, σύννεφα το καλοκαίρι.
-
Γύρω γύρω του Χριστού η καρδιά του χειμωνιού.
-
Δεκέμβρης μας επλάκωσε, το κρύο μας φαρμάκωσε.
-
Εμπρός πίσω του Χριστού η καρδιά του χειμωνιού.
-
Μέχρι τ’ Άη Νικόλα οι τοίχοι βράζουνε.
-
Ο Άη Νικόλας ασπρίζει τα γένεια του.
-
Ο Δεκέμβρης κι ο Γενάρης του διαβόλου το ζευγάρι.
-
Όποιον καιρό κάνει τσ’ Αγιάς Βαρβάρας θα τον κάνει όλο τον Δεκέμβρη.
-
Τη Γέννηση την άβρεχη, τα Φώτα χιονισμένα και τη Λαμπρή βρεχούμενη, τα πάντα ευτυχισμένα.
-
Πάνω στον πάγο συννεφιά,βαρύς χειμώνας θα ‘ρθει.
-
Πρώιμος χειμώναςακολουθείται από πρώιμη άνοιξη.
-
Σαν είν’ Χριστούγεννα στεγνά,και Φώτα χιονισμένα, χαρά σ’ αυτό το γεωργό που ‘χει πολλά σπαρμένα.
-
Τ’ Αγίου Σπυρίδωνα η μέρα κερδίζει ένα σπυρί.
-
Τ’ Άη Νικολοβάρβαρα κάνει νερά και χιόνια.
-
Τ’ Άη Σάββατρώνε φάβα.
-
Τα τραγούδια με τον Τρύγο, παραμύθια τον Δεκέμβρη.
-
Το Δεκέμβρη δίκαια σπέρνε.
-
Το Νοέμβρη και Δεκέμβρη, φύτευε καταβολάδες.
-
Του Δεκέμβρη η μέρα καλημέρα, καλησπέρα.
-
Χαρά στα Γέννα τα στεγνά, στα Φώτα χιονισμένα και στη Λαμπρή βρεχούμενη, τ’ αμπάρια γεμισμένα.
-
Χειμωνιάτικη γέννα, καλοκαιρινή χαρά.
-
Χριστούγεννα Χριστόχιονα.
πηγή: paidika.gr
