ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ

Ο οπλαρχηγός της Αίγινας Γιώργος Καρύδης (Τσελεπής)

Written by aeginalight

Μια συζήτηση με τον Γιώργο Καρύδη, απόγονο οπλαρχηγών της Αίγινας

Για τους εορτασμούς της επετείου των 200 χρόνων μετά την Επανάσταση του 1821, «το ταξίδι των Ελλήνων συνεχίζεται» είχε δηλώσει η πρόεδρος της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», κ. Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη
Και όπως γνωρίζουμε, ότι συνεχίζεται πρέπει να κοιτάζει πίσω του, για την διατήρηση της μνήμης και για να διασωθεί το ιστορικό παρελθόν.
Στην Επανάσταση του ’21 έλαβαν μέρος 361 Αιγινήτες, όπως αναφέρει η ιστορικός Γεωργία (Γωγώ) Κουλικούρδη στο βιβλίο της “Αίγινα ΙΙ- Η Αίγινα στην επανάσταση του 1821. Αιγινήτες Αγωνιστές “. Επίσης τους αναφέρει όλους ονομαστικά, κάτι που θα ήταν ενδιαφέρον να το δούμε και στην επίσημη ιστοσελίδα της Επιτροπής 2021 του Δήμου Αίγινας, ως τιμή για εκείνους αλλά και ενθύμηση για τους  απογόνους τους.
Με αφορμή την επέτειο των 200 χρ, σε παλαιότερο άρθρο μας, παρουσιάσαμε το σπίτι του Αιγινήτη οπλαρχηγού του ΄21 Κυριάκου Μούρτζη, στην Πέρδικα της Αίγινας.
Γνωρίζοντας τον Γιώργο Καρύδη – σύμβουλο δημάρχου- ως απόγονο  οπλαρχηγών της Αίγινας, του ζητήσαμε να μας μιλήσει για εκείνους. Μέσα από προσωπική του έρευνα χρόνων, ο Γιώργος Καρύδης με σεβασμό  στους προγόνους του, έχει συλλέξει στοιχεία και πληροφορίες σημαντικά για την ανάδειξη του αγώνα και της θυσίας τους για την ελευθερία μας.

   Νέλλη Πετροπούλου: Γιώργο, ο οπλαρχηγός Κυριάκος Μούρτζης από την Πέρδικα Αίγινας, που προ μηνών επισκεφτήκαμε το σπίτι του, ήταν πρόγονός σου. Υπήρξαν κι άλλοι πρόγονοί σου αγωνιστές του 1821;

Γιώργος Καρύδης:  Ναι. Πρόγονοί μου ήταν ακόμα, οι οπλαρχηγοί, Γιωργάκης Καρύδης (Τσελεπής) του Νικολάου και ο ξάδελφός του, Συμεών Καρύδης του Δημητρίου. Το «Τσελεπής» ήταν το παρατσούκλι της οικογένειας, «Τσελεπήδες» τους έλεγαν, αλλά το επώνυμό του ήταν Καρύδης.
Εδώ θα ήθελα να διευκρινίσω ότι την ίδια εποχή υπήρχε κι άλλος ένας Γιώργος Τσελεπής ο οποίος έδρασε στην Κρήτη, ήταν Κρητικός από τα Σφακιά και το επώνυμό του ήταν Δασκαλάκης.
Το «Τσελεπής» σημαίνει  λεβέντης, νέος, καλοντυμένος.

Διακοσμητικά φορεσιάς

   Ν.Π.: Έχεις κάποια στοιχεία για την καταγωγή της οικογένειας του οπλαρχηγού Καρύδη;

Γιώργος Καρύδης: Από πληροφορίες των προγόνων μου ο Γιωργάκης Καρύδης (Τσελεπής) γεννήθηκε στις αρχές του 1800. Μέσα από δική μου έρευνα και επαφές μου με το κ. Γιάννη Δ. Λύρα, εκπαιδευτικό, βρήκα ότι η καταγωγή της οικογένειας ήταν από το χωριό Σάλεσι της Μεγαλόπολης Αρκαδίας και κατά την Επανάσταση ζούσαν στη Βαλύρα Μεσσηνίας. Ήταν οικογένεια οπλαρχηγών που δρούσε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.

Παλάσκα με βόλια

   Ν.Π.:  Στο Αίγινα ΙΙ διαβάζουμε για τον Γιώργο Καρύδη (Τσελεπή): « Ήταν αξιωματικός ΣΤ’ οπλαρχηγός του στρατού της Αίγινας. Πήρε μέρος σε όλες τις επιχειρήσεις όπου πολέμησαν οι Αιγινήτες. Έγινε χιλίαρχος το 1824. Πολέμησε επικεφαλής των Αιγινητών στην πρώτη πολιορκία της Ακρόπολης. Διακρίθηκε στους ακροβολισμούς στην Αττική και στη μάχη του Μαραθώνα. Πάντα επικεφαλής των Αιγινητών εκστράτευσε στα Δερβένια το 1824, στην Κόρινθο, στις μάχες κατά του Δράμαλη στη Στυλίδα-Αγία Μαρίνα κατά του  Ιμπραήμ (Κρεμμύδι-Νεόκαστρο) στην Ύδρα με τον Ιωάννη Νοταρά, επικεφαλής 150 Αιγινητών πολέμησε στο Φαληρέα και στον Πειραιά. Στην καταστροφή του Αναλάτου αιχμαλωτίστηκε και εκτελέστηκε από τους Τούρκους. Στην ίδια μάχη σκοτώθηκε και ο αδελφός του Μιχάλης».
Υπάρχουν αλλού  αναφορές για τον οπλαρχηγό  Γιώργο Καρύδη;

Γιώργος Καρύδης.: Υπάρχουν, στα Απομνημονεύματά του Μακρυγιάννη όπου γράφει ότι: «χάθηκαν εις τον Ανάλατον οι γενναίοι και καλοί πατριώτες τα άξια παλικάρια, ο Γεώργιος Δράκος, Λάμπρος Βεϊκος(Ζορμπάς), Γεώργιος Τζαβέλας, Ιωάννης Νοταράς, ο Γιώργάκης Τσελεπής Αιγινήτης και πλήθος αξιωματικοί ».
‘Όπως επίσης και ο ιστορικός Τ.Χ. Καδηλώρος: «εν τη μάχη ταύτη εφονέυθη ο Ιωάννης Νοταράς το περίφημον αρχοντόπουλο ως και ο Γεώργιος Τσελεπής Αιγινήτης».
Πιστοποιητικά επίσης για το θάνατο του Γιωργάκη Τσελεπή υπογράφουν το 1836 οι οπλαρχηγοί: Νικήτας Σταματελόπουλος, Ι. Θ. Κολοκωτρόνης, Δ. Τζόκρης, Ν. Κριεζιώτης, Διον. Ευμορφόπουλος, Παλαιολόγος Βενιζέλος (Δημογέροντας της Αθήνας) κ.α.
Το 1834 ο Διονύσιος Σουρμελής, αγωνιστής του ’21 και ιστορικός, αναφέρει ότι «ο Γιωργάκης Τσελεπής ήταν Αιγινήτης ευπατρίδης. Πριν την Επανάσταση βρισκόταν στην αυλή του Αλί Πασά. Ήταν γνωστός για την γενναιότητα τον πατριωτισμό, την πειθαρχία στους στρατιώτες του. Ξόδεψε όλη του τη περιουσία για τις ανάγκες του στρατού του και δεν λογάριαζε το θάνατο».
Εδώ θα ήθελα να συμπληρώσω ότι δεν ξόδεψε μόνο τη δική του περιουσία αλλά και την περιουσία της γυναίκας του, που την έδωσε απλόχερα για την ελευθερία της Ελλάδας, με αποτέλεσμα να ζει αργότερα σε απόλυτη φτώχια αυτή και τα παιδιά τους.
Αυτό το γνωρίζουμε, εκτός από τους προγόνους μου και από την αίτηση του γιού τους, Σωτήριου στις 7 Απριλίου του 1865 όπου αναφέρει: είμαι οικογενειάρχης πολυπροσώπου και αδυνάτου οικογενείας και ουδεμίαν έχω περιουσία καθόσον ο πατήρ μου εξεποίησε και τη δική του και της μητρός μου περιουσίαν προς διατροφή κλπ των υπ’ αυτού στρατιωτών.

Αναφορά Γιώργου Καρύδη (Τσελεπή)

Ν.Π.: Άρα, έχουμε τη συνεισφορά μιας γυναίκας της Αίγινας στην Επανάσταση του ΄21. Όπως γνωρίζουμε ο ρόλος των γυναικών που συνέβαλαν στην έκβαση του Αγώνα δεν έχει καταγραφεί στη συλλογική μνήμη, εκτός από τις δυο κεντρικές μορφές Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και  Μαντώ Μαυρογένους. Ποια ήταν η σύζυγος του Γιωργάκη Καρύδη (Τσελεπή);

Γιώργος Καρύδης.: Η σύζυγός του ήταν η Κατίγκω, αδελφή του Κων/νου Λογοθέτη πρόκριτου και βουλευτή της Αίγινας από το 1824 έως 1828.
Σε μια αποθήκη της Κατίγκως, κοντά στη Μαγαζάρα του αδελφού της (το σημερινό Ποσειδώνιο), στεγάστηκε το 1828 το τυπογραφείο του Ιωσήφ Κιάππε, ο οποίος ήρθε από την Ύδρα μετά από πρόσκληση του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια για να συνεχίσει στην Αίγινα την έκδοση της εφημερίδας L’Abeille Grecque στη γαλλική γλώσσα.

   Ν.Π.:  Ο Γιωργάκης Καρύδης (Τσελεπής) έπεσε στη Μάχη του Ανάλατου,  στις 24 Απριλίου 1827. Ήταν μια μάχη που είχε τραγική κατάληξη για τους Έλληνες.

Γιώργος Καρύδης: Ναι, ήταν η πιο καταστρεπτική μάχη τού Αγώνα. Σκοτώθηκαν περισσότεροι από 1500 Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί και 250 αιχμαλωτίστηκαν, Οι αιχμάλωτοι, ανάμεσά τους και ο πρόγονός μου Γιώργος Καρύδης (Τσελεπής), αποκεφαλίστηκαν από τους Τούρκους. Η περιοχή Ανάλατος ήταν στην σημερινή Νέα Σμύρνη και την ονομασία την είχε από ένα πηγάδι που βρισκόταν εκεί και ήταν το πρώτο στην ενδοχώρα ξεκινώντας από την παραλία, με γλυκό νερό, τα άλλα ήταν πιο παραλιακά και είχαν υφάλμυρο.

Πάλα (σπάθη)

   Ν.Π.: Για τον οπλαρχηγό Συμεών Καρύδη τι πληροφορίες υπάρχουν;

Γιώργος Καρύδης: Ο Συμεών Καρύδης γεννήθηκε το 1804. Πολέμησε στις πολιορκίες της Κορίνθου και των Αθηνών με τον ξάδελφό του Γιωργάκη Καρύδη (Τσελεπή). Μετά το θάνατο εκείνου στη Μάχη του Ανάλατου το 1827 έγινε αρχηγός στο σώμα των Αιγινητών. Εκείνα τα χρόνια η οπλαρχηγία έμενε μέσα στην οικογένεια.
Γράφει ο Μακρυγιάννης: Ο Συμεών Καρύδης εχριμάτισεν αρχηγός τέλος, όπου εσκοτώθη ο αρχηγός των έμεινα πολλά ευχαριστημένος δια πατριωτικά των φρονήματα όπου έδειχναν δια την αγάπην της πατρίδος».
Οι Αθηναίοι πρόκριτοι βεβαιώνουν ότι είχε σώμα στρατιωτικό που το συντηρούσε με δικά του έξοδα και του εξασφάλισε τα αναγκαία πολεμοφόδια και ένα κανόνι. Στα 1825 τον έστειλαν ως οπλαρχηγό επικεφαλής των Αιγινητών στην εκστρατεία της Ύδρας και γύρισε όταν έλειψε ο κίνδυνος από τον εχθρικό στόλο. Στα 1837 ήταν δημοτικός σύμβουλος και διορίστηκε μέλος του επαρχιακού συμβουλίου. Υπογράφει πολλά αποδεικτικά Αιγινητών ως οπλαρχηγός ή ως συστρατιώτης. Πέθανε σε ηλικία 70 ετών το 1874 στην Αίγινα.

 

Τούρκικο λάφυρο

   Ν.Π: Η προσωπογραφία του Γιώργου  Καρύδη (Τσελεπή) κοσμεί μια αίθουσα του Παλιού Δημαρχείου Αίγινας. Από πότε βρίσκεται εκεί;

Γιώργος Καρύδης: Βρίσκεται στην αίθουσα από την αρχή της θητείας του Δημάρχου Γιάννη Ζορμπά, όταν έγινε η ανακαίνισή της και τοποθετήθηκαν εκεί φωτογραφίες ηρώων της Αίγινας από το 1827 έως και το 1974 . Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Δήμαρχο Γιάννη Ζορμπά που τίμησε με αυτόν τον τρόπο τον πρόγονό μου αγωνιστή του ’21 αλλά και όλους τους ήρωες, κάτι που δεν έχει κάνει άλλος δήμαρχος μέχρι τώρα. Επίσης να ευχαριστήσω το Aegina Light για τον ενδιαφέρον και την προβολή της συμμετοχής των προγόνων μου στην Επανάσταση του 1821.

Γιώργος Καρύδης – Στην αίθουσα του παλιού Δημαρχείου Αίγινας

 

About the author

aeginalight

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.